Αλλαγές των οικοσυστημάτων σε ποτάμια λογω της κατασκευής φραγμάτων

Είδη ψαριών επηρεάζονται μορφοανατομικά στο ανάντη και το κατάντη των φραγμάτων. 

 Έλληνες ερευνητές  διέγνωσαν  την αλλαγή  των μορφοανατομικών  χαρακτηριστικών των ψαριών  που προσπαθούν  να ανταπεξέλθουν  στην απότομη ροπή του νερού λογω των  φραγμάτων. Μεταξύ των ανάντη  και των κατάντη  πληθυσμών σε δύο τα πιο άφθονα είδη  του ποταμού (Ποταμοκέφαλος Θράκης και Τσιρωνάκι Στρυμόνα ) βρέθηκαν διαφορές.

 Έτσι λοιπόν  τα φράγματα, μικρά ή μεγάλα, έχουν παρόμοια αρνητική επίδραση όχι μόνο στην υδρολογία και την οικολογία των ποταμών αλλά και στους πληθυσμούς ψαριών που διαβιούν σε αυτόν. Όσον αφορά τη βιοποικιλότητα, στο ποτάμιο σύστημα του Νέστου και στις Φ/Λ βρέθηκαν συνολικά 23 είδη που ανήκουν σε 11 οικογένειες. Η μειωμένη βιοποικιλότητα στη Φ/Λ Πλατανόβρυσης (8 είδη έναντι 12 στη Φ/Λ Θησαυρού και 17 στο ποτάμιο σύστημα) πιθανώς οφείλεται στην απομόνωση του συγκεκριμένου οικοσυστήματος από τη δημιουργία των φραγμάτων, αλλά και μικρών υδατοφραγμών, όπως αναβαθμοί κ.ά. που εμποδίζουν τις μετακινήσεις μεταναστευτικών και άλλων ειδών. Πρόβλημα στο ποταμό Νέστο, κατάντη των φραγμάτων, δημιουργείται και από την μειωμένη θερμοκρασία σε σχέση με το ανάντη, επιδρώντας στην ποιοτική σύσταση της ιχθυοπανίδας της περιοχής. Επιπλέον, η μορφο-ανατομική μελέτη των διαχωρισθέντων πληθυσμών τεσσάρων από τα πιο άφθονα είδη του Νέστου, εντόπισε διαφορές μεταξύ των ανάντη και κατάντη των φραγμάτων πληθυσμών δυο ειδών. Τα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν τους πληθυσμούς αυτούς είναι κατά βάση κολυμβητικά χαρακτηριστικά. Η διαφοροποίηση αυτή πιθανόν να οφείλεται στη προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν την αυξημένη ροή που προκαλείται από τη λειτουργία των φραγμάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν επίσης την παρουσία έντονης θερμικής στρωμάτωσης στις φραγμαλίμνες (Φ/Λ) κατά το καλοκαίρι, ενώ το φθινόπωρο η στήλη του νερού παρουσιάστηκε σχετικά ομογενοποιημένη. Η θερμοκρασία κατάντι των φραγμαλιμνών παρουσιάστηκε μειωμένη κατά 9 οC. Όσον αφορά τα θρεπτικά άλατα, παρατηρήθηκε βαθμιαία μείωση των νιτρικών, φωσφορικών, πυριτικών και αμμωνιακών αλάτων στην επιφάνεια των φραγμαλιμνών με ταυτόχρονη αύξηση των συγκεντρώσεων τους στον πυθμένα. Το γεγονός αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μεταβολή των συγκεντρώσεων των εν λόγω θρεπτικών κατάντη των φραγμάτων. Τα μορφομετρικά  χαρακτηριστικά που σύμφωνα με την στατιστική ανάλυση διαφοροποιούνται ανάμεσα στους πληθυσμούς ψαριών είναι κατά βάση κολυμβητικά χαρακτηριστικά. Η μη σταθερή παροχή νερού από τα φράγματα αναγκάζουν  τα ψάρια να  βελτιστοποιήσουν τα υδροδυναμικά  του χαρακτηριστικά του σώματος τους.

Η επίδραση  των φραγμάτων στην υδρολογία και  στην ιχθυοπανπανίδα  των ποτάμιων συστημάτων: η περίπτωση του ποταμού Νέστου

 Αργύρης Σαποσνίδης, Μάνος Κουτράκης, Καμίδης Νικόλαος  & Ιωάννης Λεονάρδος

 Τμήμα Βιολογικών Εφαρμογών και Τεχνολογιών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

 Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας – ΕΘΙΑΓΕ, Νέα Πέραμος, Καβάλα

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!