Απογοητευτικές οι άμεσες προοπτικές για την ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα

του Θοδωρή Καραουλάνη

Απογοητευτικά είναι τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις απαντήσεις τόσο του International Energy Association (IEA) όσο και του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην ερώτηση που έκανε η Greenagenda για τις προοπτικές της ηλεκτροκίνησης στην Ελλάδα.

Συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου για την παρουσίαση της Έκθεσης που κατήρτισε o Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ), μετά την ολοκλήρωση της περιοδικής προβλεπόμενης σε βάθος εξέτασης της ελληνικής αγοράς ενέργειας (In Depth Review of Energy Policies Greece-IDR), παρουσιάστηκαν στοιχεία σύμφωνα με τα οποία πέρυσι, διεθνώς, η πώληση ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκε αλματωδώς, συνεχίζοντας σε πολύ μεγαλύτερη έκταση μία τάση των τελευταίων ετών, με τη συμβολή ιδιαίτερα της αγοράς της Κίνας. Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, αυτή η τάση δημιουργεί προκλήσεις στον τομέα της κατανάλωσης (δίκτυα, υποδομές κλπ) αλλά προς το παρόν δεν επηρεάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό τον ενεργειακό κλάδο σε διεθνή κλίμακα, παρά μόνο σε συγκεκριμένες αγορές.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η παρουσίαση της έκθεσης δεν περιείχε αναφορά στην ηλεκτροκίνηση (καθώς αποτελεί αμελητέα ποσότητα προς το παρόν – σχεδόν 200 ηλεκτρικά αυτοκίνητα κυκλοφορούν συνολικά στη χώρα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία), ωστόσο ο Εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΟΕ Dr Fatih Birol ανέφερε συγκεκριμένα ότι η χώρα χρειάζεται πολιτικές και μέτρα για την ενίσχυση της χρήσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στον τομέα μεταφορών.

Καθώς ο ηλεκτρισμός από ΑΠΕ στη φόρτιση αυτοκινήτων και οχημάτων έχει αναδειχθεί παγκοσμίως ως καλή πρακτική για την ενίσχυση της χρήσης ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, η Greenagenda ρώτησε την ΙΕΑ συγκεκριμένα αν, με βάση τις διεθνείς τάσεις, μελετήθηκαν οι προοπτικές της ηλεκτροκίνησης στη χώρα μας και αν υπάρχει πρόβλεψη για το ποσοστό κατανάλωσης ενέργειας για ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα το 2020 ή το 2030. Ακόμη έγινε ερώτηση στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ για τις κινήσεις του Υπουργείου στην ηλεκτροκίνηση και αν υπάρχουν ποσοτικοποιημένοι στόχοι για τη διείσδυσή της στα επόμενα χρόνια.

Η απάντηση που λάβαμε δυστυχώς βγάζει απογοητευτικά συμπεράσματα. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΟΕ Dr Fatih Birol απάντησε ότι ο τομέας της ηλεκτροκίνησης δεν μελετήθηκε στην περίπτωση της Ελλάδας. Ωστόσο μας τόνισε ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές «αγορές» παγκοσμίως για την ηλεκτροκίνηση. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που επενδύουν επιθετικά πόρους (οικονομικούς, τεχνικούς και άυλους) στην αύξηση της ηλεκτροκίνησης στον τομέα των μεταφορών, ενώ ενισχύουν και τους αντίστουχους τεχνολογικούς τομείς, όπως είναι, για παράδειγμα, η Κίνα, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία. Από την άλλη πλευρά βρίσκονται οι περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες – και ιδίως οι ευρωπαϊκές - που προωθούν πιο ήπια τη χρήση της ηλεκτροκίνησης, χωρίς μεγάλα αποτελέσματα ακόμη σε επίπεδο δεικτών. Τόνισε χαρακτηριστικά ότι για να αντιληφθούμε το μέγεθος της αγοράς συνολικά πρέπει να κατανοήσουμε ότι παγκοσμίως «από τα εκατό αυτοκίνητα που πωλούνται μόλις το ένα είναι ηλεκτρικό».

Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΟΕ Dr Fatih Birol

Μάλιστα ο κ. Birol ανέφερε ότι με βάση τα στοιχεία της ΙΕΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά ακολουθείται ευρέως το μοντέλο της επιδότησης για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η οποία κυμαίνεται κατά μέσο όρο σε έξι χιλιάδες δολάρια ανά αυτοκίνητο. Πέρα από τις επιφυλάξεις της ΙΕΑ για το μοντέλο των επιδοτήσεων – γενικά και επί της αρχής, σε όλο το εύρος της ενεργειακής αγοράς – ο κ. Birol σημείωσε ότι πιθανόν να μπορείς να επιδοτήσεις με 6000 δολάρια μερικές εκατοντάδες ή έστω χιλιάδες αυτοκίνητα. Δεν μπορείς όμως – καμία χώρα δεν μπορεί – να επιδοτήσεις ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα ή ακόμη περισσότερο πολλά εκατομμύρια αυτοκίνητα με 6000 ευρώ! Για αυτόν τον λόγο η ΙΕΑ προτείνει κάθε χώρα να μελετήσει ενδελεχώς τις ανάγκες της πριν προβεί σε μεγάλες αλλαγές στο ενεργειακό μίγμα στον τομέα των μεταφορών. Πάντως τόνισε ότι ένας εφικτός δρόμος θα ήταν να ξεκινήσει η προσαρμογή από τα δημόσια αυτοκίνητα και τα μέσα μεταφοράς.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΝ ήταν πιο αναλυτικός στην απάντησή του στην Greenagenda – και εξίσου απογοητευτικός. Κατά πρώτον τόνισε ότι το ΥΠΕΝ συμμερίζεται και συμφωνεί με όλες τις παρατηρήσεις του κ. Birol για την ηλεκτροκίνηση. Και σημείωσε ότι σε κάθε περίπτωση απαραίτητη προϋπόθεση για να αλλάξεις καύσιμο σε ένα κομμάτι της αγοράς είναι να υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές (υπονοώντας ότι σήμερα στην Ελλάδα δεν υπάρχουν). Σε κάθε περίπτωση, τόνισε ο Μιχάλης Βεροιόπουλος, το ελληνικό μείγμα καυσίμου για την αυτοκίνηση περιλαμβάνει τα βιοκαύσιμα, την αεριοκίνηση αλλά και μελλοντικά την ηλεκτροκίνηση. Σημείωσε μάλιστα ότι πριν λίγες ημέρες το ΥΠΕΝ έδωσε σε δημόσια διαβούλευση νέο θεσμικό πλαίσιο για τη βιοαιθανόλη στη βενζίνη (υπάρχει σήμερα μόνο στο πετρέλαιο) και γενικότερα έδειξε ότι προτεραιότητα για την αυτοκίνηση είναι το φυσικό αέριο (χωρίς να αναφερθεί σε μορφή) και τα βιοκαύσιμα.

Ο ΓΓ Ενέργειας του ΥΠΕΝ, Μιχάλης Βερροιόπουλος

Όσον αφορά ειδικά και μόνο την ηλεκτροκίνηση, ο Γενικός Γραμματέας του ΥΠΕΝ ήταν κατηγορηματικός για το μοντέλο των επιδοτήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Από τη μία πλευρά τόνισε ότι θα ήταν τεράστιο πρόβλημα να επαναλάβουμε στην ηλεκτροκίνηση τα λάθη του παρελθόντος με τις τεράστιες επιδοτήσεις στις ΑΠΕ. Από την άλλη σημείωσε ότι η χώρα μας «δεν έχει τους ώμους» όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, να αντέξει μια πολιτική επιδοτήσεων της ηλεκτροκίνησης.

Για να ελαφρύνει όμως λίγο τις κατηγορηματικές αυτές κατευθύνσεις, σημείωσε ότι το Δημόσιο θα κάνει αυτό που πρέπει για να μπει και η ηλεκτροκίνηση στο μείγμα, αναφέροντας ως παράδειγμα τον στόχο του Υπουργείου (σε συνεργασία με τους φορείς ηλεκτρισμού, όπως ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ) για τη δημιουργία και λειτουργία τα επόμενα χρόνια (χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα) περίπου 1.000 ως 1.500 δημόσιων σταθμών φόρτισης στην ηπειρωτική χώρα περίπου 100 ως 150 δημόσιων σταθμών φόρτισης στα ελληνικά νησιά. Αυτό, σημείωσε, «θα είναι το πρώτο boost (σ.σ. εννοει τόνωση) του τομέα από πλευράς δημοσίου» και η κυβέρνηση αναμένει να λάβει τη σκυτάλη από εκεί και μετά ο ιδιωτικός τομέας. Και πρόσθεσε ότι ως πρώτος στόχος μιας τέτοιας πολιτικής θα μπορούσε να είναι η ηλεκτροκίνηση στα αυτοκίνητα του δημοσίου αλλά και οι εταιρείες με μεγάλο στόλο οχημάτων, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Από τις απαντήσεις των δύο σημαντικών παραγόντων της αγοράς ενέργειας στην Greenagenda είναι σαφές ότι οι προοπτικές είναι απογοητευτικές για την ηλεκτροκίνηση στη χώρα μας. Και επίσης είναι σαφές, από τον τρόπο των απαντήσεων, ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη και σαφής στρατηγική. Ιδίως επειδή από την απάντηση απουσίαζε πλήρως η διασύνδεση του θέματος της κατανάλωσης ενέργειας με την αυτοπαραγωγή ΑΠΕ ή τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς (που αποτελούν βασικές πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης). Επίσης εντυπωσιάζει ότι από πλευράς ΥΠΕΝ δεν υπήρξε οποιαδήποτε αναφορά στο θέμα της υποχρεωτικότητας δημιουργίας υποδομών φόρτισης στον κτιριακό τομέα (ο οποίος αναφέρθηκε ιδιαίτερα κατά τη συζήτηση για την εξοικονόμηση ενέργειας), με βάση τη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για την ενεργειακή αποδοτικότητα, η οποία περιλαμβάνει πολύ μικρούς αλλά υπαρκτούς στόχους (υποχρεώσεις) για την εγκατάσταση σημείων φόρτισης σε κάθε νέο κτήριο.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.