Αυτές είναι οι σημαντικότερες αλλαγές στις αρμοδιότητες των υπηρεσιών του ΥΠΕΝ

του Θοδωρή Καραουλάνη

Όπως αποκάλυψε χθες η Greenagenda, δημοσιεύτηκε χθες το Προεδρικό Διάταγμα 132 (ΦΕΚ Α 160) με τον νέο Οργανισμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στο ρεπορτάζ που προηγήθηκε καταγράψαμε τις διοικητικές αλλαγές που έχουν σημασία στη νέα δομή του Υπουργείου.

Όμως στο νέο οργανόγραμμα περιλαμβάνονται αναλυτικά και οι αρμοδιότητες κάθε υπηρεσίας του ΥΠΕΝ και οι αλλαγές που γίνονται με το νέο ΠΔ είναι σημαντικές. Μάλιστα, παρά την πολύμηνη προετοιμασία, οι διατάξεις κρύβουν εκπλήξεις, ενώ είναι ενδεικτικό της «κρυψίνοιας» που επικράτησε στα επίπεδα της πολιτικής ηγεσίας το γεγονός ότι χθες όλη ημέρα οι υπάλληλοι του Υπουργείου (και μιλήσαμε με αρκετούς…) ασχολούνταν με την ανάγνωση του ΠΔ και την αποκρυπτογράφηση «ειδικών» σημείων. Είναι ενδεικτικό ότι η πολιτική ηγεσία δεν έχει αναφερθεί καθόλου, ούτε δημόσια ούτε υπηρεσιακά, σε αυτές τις αλλαγές αρμοδιοτήτων, ονομασιών αλλά και ειδικών ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται, καθώς έχουν βάθος και ουσία που δύσκολα μπορεί να επικοινωνήσει η εκάστοτε ηγεσία. Ας μιλήσουμε όμως συγκεκριμένα.

Οι αλλαγές στις αρμοδιότητες

Όσον αφορά τις αρμοδιότητες, υπάρχουν κάποιες επιμέρους αλλαγές που παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Το Αυτοτελές Τμήμα Νομοθετικής Πρωτοβουλίας και Έργου (που είχε παλιότερα αυτονομηθεί – όπως και το παραμένων τμήμα κοινοβουλευτικού ελέγχου – ώστε να μην εξαρτάται από κανέναν Γραμματέα αλλά μόνον από την πολιτική ηγεσία) προσαρτάται πλέον στη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου, που έχει όλες τις διοικητικές και οικονομικές αρμοδιότητες.

Σημαντική φαίνεται ότι είναι η αναβάθμιση της αρμοδιότητας των γεωχωρικών δεδομένων, καθώς όχι μόνο μπαίνει στον τίτλο Γενικής Διεύθυνσης αλλά δημιουργείται ειδική δομή – σε επίπεδο ξεχωριστής διεύθυνσης, από απλό τμήμα παλαιότερα - στο ΥΠΕΝ που θα διαχειρίζεται τα διάσπαρτα έργα και πληροφοριακά συστήματα γεωχωρικών δεδομένων αρμοδιότητας ΥΠΕΝ αλλά και την αντίστοιχη εθνική δομή που προβλέπει ο νόμος και η κοινοτική οδηγία INSPIRE.

Στο περιβάλλον

Στον τομέα του Περιβάλλοντος, σημαντικό θέμα είναι ο διαχωρισμός της αρμοδιότητας των αποβλήτων σε ανεξάρτητη διεύθυνση. Μέχρι τώρα η διαχείριση αποβλήτων ήταν σε κοινή διεύθυνση με τη βιοποικιλότητα. Η ίδρυση νέας διεύθυνσης συμβολίζει την έμφαση της πολιτικής ηγεσίας στο θέμα, παρότι ο ρόλος του Υπουργείου είναι καθαρά επιτελικός και χάραξης πολιτικής, αφού από τη μία πλευρά αποτελεί αρμοδιότητα του Υπουργείου Εσωτερικών (Ειδική Γραμματεία Αποβλήτων) και από την άλλη, επιχειρησιακά, το ΥΠΕΝ μεταβίβασε σχεδόν όλες τις επιχειρησιακές αρμοδιότητες για την ανακύκλωση, την πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση και την εναλλακτική διαχείριση απορριμμάτων στον ΕΟΑΝ, με το νομοσχέδιο για την ανακύκλωση που βρίσκεται στη Βουλή. Ο διαχωρισμός αυτός οδηγεί σε ξεχωριστή διεύθυνση βιοποικιλότητας που θα κληθεί να υπηρετήσει το νέο εθνικό σχεδιασμό προστατευόμενων περιοχών και το (πολυαναμενόμενο) νόμο που ετοιμάζει το ΥΠΕΝ, όπου μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται και οι ρυθμίσεις για τους φορείς διαχείρισης.

Εντυπωσιάζει επίσης η εκ νέου μεταφορά της αρμοδιότητας των δασικών χαρτών από τη ΓΓ Χωρικού Σχεδιασμού στη ΓΓ Περιβάλλοντος, η οποία αιτιολογείται με βάση την εμπλοκή της δασικής υπηρεσίας, αλλά παραμελείται το γεγονός ότι αφενός την όλη διαδικασία την υλοποιεί η ΕΚΧΑ (κτηματολόγιο) και αφετέρου ότι πρόκειται ακριβώς για χωρικό σχεδιασμό και μάλιστα όχι μόνο σε επίπεδο οριοθέτησης αλλά και χρήσεων γης (όπως αναφέρει το ΠΔ) που αποτελούν αρμοδιότητα άλλης Γενικής Γραμματείας. Η σύνταξη Δασολογίου (το επόμενο δηλαδή βήμα των δασικών χαρτών, αυτό που αφορά το είδος, την ποσότητα και την ποιότητα των δασικών περιοχών), που αποτελεί και συνταγματική υποχρέωση από το 1975 που δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί, ήταν και παραμένει στη Δασική Υπηρεσία, που παραμένει σε επίπεδο Γενικής Διεύθυνσης, αλλάζοντας ελαφρώς ονομασία, παρά τα «όνειρα» πολλών δασολόγων για ανασύσταση ξεχωριστής Γραμματείας.

Αξίζει να σημειώσουμε το Τμήμα Περιβαλλοντικών πιστοποιήσεων που αναδεικνύεται σε μια ξεχωριστή δομή, με σημαντικές για την αγορά (και όχι για την διοίκηση) αρμοδιότητες. Ειδικότερα, αναλαμβάνει, μεταξύ άλλων την εφαρμογή και προώθηση του Κοινοτικού Συστήματος Απονομής Οικολογικού Σήματος (ECOLABEL), την βάση δεδομένων και διαδικτυακών υπηρεσιών της ΕΕ για την καταγραφής οικολογικών προϊόντων και υπηρεσιών, την εφαρμογή και προώθηση του Κοινοτικού Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης και Ελέγχου (EMAS) αλλά και τη σχετική βάση δεδομένων της ΕΕ για την καταγραφή οργανισμών που εντάσσονται στο EMAS, την εφαρμογή και προώθηση της στρατηγικής για την Ολοκληρωμένη Πολιτική Προϊόντων ΟΠΠ - (Integrated Product Policy) που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του οικολογικού σχεδιασμού των προϊόντων καθώς και (εν μέρει, μαζί με τα συναρμόδια Υπουργεία) το σύστημα καταγραφής των περιβαλλοντικών επιδόσεων των επιχειρήσεων.

Όσον αφορά τη ΓΓ Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος δεν υπάρχουν μεγάλες αλλαγές. Ξεχωρίζει αφενός η καθιέρωση του Παρατηρητηρίου Δομημένου Περιβάλλοντος που θεσμοθετήθηκε πρόσφατα και αφετέρου η κατάργηση του όρου «Τράπεζα Γης» από οπουδήποτε προβλέπονταν στο οργανόγραμμα, λόγω «ειδικής» πολιτικής και ιδεολογικής ευαισθησίας κάποιων κυβερνητικών στελεχών στο θέμα μέσω αφαίρεσής της από τη Διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού και μεταφοράς των αρμοδιοτήτων στη νέα Διεύθυνση Εφαρμογής Σχεδιασμού και Ελέγχου Δομημένου Περιβάλλοντος (το λεγόμενο Παρατηρητήριο). Υπάρχουν βέβαια διαφοροποιήσεις, εδικά στα θέματα έκδοσης αδειών και υλοποίησης του σχεδιασμού, αλλά σε αυτά θα επανέλθουμε όταν χρειαστεί, καθώς καλύπτονται από διατάξεις νόμου που ήδη έχουμε αναλύσει (όπως για το δομημένο περιβάλλον και τα αυθαίρετα, για τον χωρικό σχεδιασμό κλπ).

Στην ενέργεια

Στον τομέα της Ενέργειας εξαιρετικά μεγάλη σημασία έχει ο διαχωρισμός της υφιστάμενης κοινής διεύθυνσης που ασχολούνταν με τον ηλεκτρισμό και τις ΑΠΕ σε δύο ξεχωριστές διευθύνσεις: τη Διεύθυνση Ηλεκτρικής Ενέργειας και τη Διεύθυνση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εναλλακτικών Καυσίμων. Ο διαχωρισμός γίνεται αφενός ενόψει των αλλαγών που ήδη γίνονται (απελευθέρωση αγοράς ενέργειας) αλλά και αυτών που έρχονται (Χρηματιστήριο Ενέργειας κλπ) και των ειδικών αναγκών εποπτείας και επίλυσης προβλημάτων που έχουν διαφορετικοί τομείς (ΑΠΕ-ηλεκτροπαραγωγή) και αφετέρου λόγω των κατευθύνσεων της πολιτικής ηγεσίας για ενίσχυση των ΑΠΕ και των εναλλακτικών καυσίμων.

Ακόμη, όπως προαναφέραμε, η Γενική Γραμματεία Ενέργειας από τη μία πλευρά αποδυναμώνεται, καθώς της αφαιρείται τελείως η ελεγκτική αρμοδιότητα για τα καύσιμα (ΚΕΔΑΚ), η οποία μετακινείται στη νεοσύστατη Ειδική Γραμματεία Επιθεώρησης και Ελέγχου. Από την άλλη όμως δημιουργείται Αυτοτελές Τμήμα για την πολιτική της χώρας στον τομέα της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων (πετρέλαιο και φυσικό αέριο), που θα ασχολείται με όλα τα θέματα αξιοποίησης των (ορυκτών) υδρογονανθράκων σε συνεργασία με την ΕΔΕΥ (Εταιρεία Διαχείρισης Ελληνικών Υδρογονανθράκων) και θα έχει στην αρμοδιότητα του χάρτες, ερευνητικά δεδομένα και όλα τα στοιχεία για το που και αν υπάρχει πετρέλαιο και φυσικό αέριο στη χώρα. Αυτή η λειτουργία μέχρι τώρα – καθώς πρόκειται για σχετικά πρόσφατη δραστηριότητα του Υπουργείου - γινόνταν από επιτροπές που φτιάχνονταν ατά περίπτωση (ad hoc) από έμπειρά στελέχη του ΥΠΕΝ και συμβούλους και βρίσκονταν στη διακριτική ευχέρεια του Υπουργού, αλλά πλέον η λειτουργία αυτή θεσμοθετείται.

Υπάρχουν και άλλα, πολύ ειδικότερα θέματα που περιλαμβάνονται στην περιγραφή των αρμοδιοτήτων των υπηρεσιών. Αλλά για αυτά η Greenagenda θα επανέλθει αναλυτικότερα, με νεότερα, θεματικά ρεπορτάζ, σύμφωνα με τις εξελίξεις και την επικαιρότητα.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.