Αυτή είναι η νέα Επιτροπή Φύση 2000

του Θοδωρή Καραουλάνη

Με βαρύ φορτίο, λόγω των προβλημάτων που κληρονόμησε αλλά και των προκλήσεων που έχει μπροστά της, συγκροτήθηκε η νέα Επιτροπή Φύση 2000. Για όσους δεν το γνωρίζουν, η Επιτροπή «Φύση 2000» αποτελεί το κεντρικό επιστημονικό γνωμοδοτικό όργανο του Κράτους για το συντονισμό, την παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών και μέτρων προστασίας της ελληνικής βιοποικιλότητας. Η απρόσκοπτη λειτουργία της αποτελεί ευθύνη και υποχρέωση του εκάστοτε Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ν. 3937/2011, άρθρο 19).

Η νέα σύνθεση που υπογράφεται από τον Υπουργό Γιώργο Σταθάκη και τον Αναπληρωτή Υπουργό Σωκράτη Φάμελλο θα κληθεί να διαχειριστεί, σε επίπεδο γνωμοδοτικό και συμβουλευτικό κατ’ αρχήν, πολύ σημαντικά θέματα, με κύριο το νέο νόμο για τη βιοποικιλότητα που ετοιμάζει το ΥΠΕΝ, την οργάνωση και λειτουργία του συστήματος προστατευόμενων περιοχών αλλά και τον καθορισμό νέων περιοχών natura 2000. Στην πραγματικότητα η νέα Επιτροπή θα κληθεί κατά τη διάρκεια της θητείας της να γνωμοδοτήσει για ένα πλήρως νέο πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος, το οποίο έχει συνδιαμορφώσει, εν μέρει, με την τελευταία σύνθεσή της.

Η Επιτροπή «Φύση 2000» συγκροτήθηκε για πρώτη φορά το 2002, με πρόεδρο τον Γιάννη Μπουτάρη και αντιπρόεδρο τον Ν.Σ. Μάργαρη και λειτούργησε για περίπου δύο χρόνια. Η δεύτερη συγκρότηση της επιτροπής έγινε τον Φεβρουάριο 2014 με πρόεδρο τον καθηγητή Κωνσταντίνο Θάνο, και αντιπρόεδρο τον επίκουρο καθηγητή Αθανάσιο Τσίκληρα, η οποία διατηρήθηκε, με αρκετά προβλήματα συγκρότησης και λειτουργίας μέχρι πέρυσι. Η τελευταία ανασυγκρότηση έγινε την Άνοιξη του 2016, οπότε, πέραν των άλλων αλλαγών, ανέλαβε Πρόεδρος της Επιτροπής ο Βασίλειος Λυκούσης (διευθυντής του ΕΛΚΕΘΕ) και αναπληρωτής πρόεδρος η Ιόλη Χριστοπούλου (υπεύθυνη πολιτικής του WWF Ελλάς) που αντικαθιστά τον Πρόεδρο σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος. Μάλιστα η επιλογή αυτή, δηλαδή ένας ερευνητής για τη θέση του προέδρου και ένας εκπρόσωπος περιβαλλοντικής οργάνωσης για τη θέση του αναπληρωτή προέδρου είχε συζητηθεί αρκετά, όπως είχε αναδείξει πέρυσι η Greenagenda.

Η συνέχιση της θητείας του «ηγετικού» σχήματος της τελευταίας σύνθεσης της Επιτροπής Φύση 2000 σηματοδοτεί την εμπιστοσύνη του Υπουργείου στα πρόσωπα που συντόνισαν τις εργασίες το τελευταίο έτος. Και μάλιστα αυτή η αναγνώριση έρχεται από δύο Υπουργούς (Σταθάκης - Φάμελος) που είναι διαφορετικοί από εκείνους που τους ανέθεσαν την δουλειά (Σκουρλέτης – Τσιρώνης). Και αυτό κάτι σημαίνει… Πια είναι λοιπόν η νέα σύνθεση της Επιτροπής, με θητεία τρία ετών (αν όλα πάνε κατ’ ευχήν και δεν αρχίσουν οι αλλαγές, οι παραιτήσεις, οι αντικαταστάσεις κλπ, όπως συνέβη στο παρελθόν…):

Από το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού: Παναγιώτα Παρασκευά, υπάλληλος του κλάδου ΠΕ Χημικών Μηχανικών με βαθμό Α΄ στην Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, με αναπληρωτή τον Νικόλαο Αγουρίδη, υπάλληλο του κλάδου ΠΕ Χημικών Μηχανικών με βαθμό Α΄ στην Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας
- Από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: Μαρία, υπάλληλο του κλάδου ΠΕ1 Γεωπονικού, με βαθμό Ε΄ της Διεύθυνσης Χωροταξίας Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, με αναπληρώτρια την Μαρία Οικονόμου, υπάλληλο με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου ειδικότητας ΠΕ4 Ιχθυολόγων, με βαθμό Δ΄, αναπληρώτρια προϊσταμένη του Τμήματος Διαχείρισης Συλλεκτικής Αλιείας της Διεύθυνσης Αλιευτικής Πολιτικής και Αλιευτικών Πόρων.
- Από το Υπουργείο Εσωτερικών: Βασιλική Μασούρα, του κλάδου ΠΕ Γεωλόγων της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, με αναπληρωτή τον Θωμά Δουληγέρη, του κλάδου ΠΕ Διοικητικού – Οικονομικού της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Αποκεντρωμένων Διοικήσεων.
- Από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού: Σοφία Σταυριανοπούλου, Αρχαιολόγο στη Διεύθυνση Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιότητων, με αναπληρώτρια την Αργυρώ Γρηγοράκη, Αρχαιολόγο στη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.
- Από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής: Ασπασία Μαρή, Πλωτάρχης (Τ) της Δ/νσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος του ΥΝΑΝΠ/Α.ΛΣ-ΕΛ.ΑΚΤ./ΔΙΠΘΑΠ, με αναπληρωτή τον Μάριο Αδαμόπουλο του Παναγιώτη, Σημαιοφόρο, της Δ/νσης Ελέγχου Αλιείας του ΥΝΑΝΠ/Α.ΛΣ.-ΕΛ.ΑΚΤ/ΔΕΛΑΛ.
Από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας:
- Αλβανόπουλο Γιώργο, Βιολόγο, Προϊστάμενος του Τμήματος Βιοποικιλότητας και Προστατευόμενων Περιοχών, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αναπληρωτή τον Μητσόπουλο Ιωάννη, Δασολόγο, υπάλληλος του Τμήματος Βιοποικιλότητας και Προστατευόμενων Περιοχών, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Μαρία Πανίτσα, Βιολόγο, Επίκουρη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών, Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, με αναπληρώτρια την Πηνελόπη Δεληπέτρου, Βιολόγο, Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό (ΕΔΙΠ) του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Τμήμα Βιολογίας, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της Βοτανικής.
- Καλλιμάνη Αθανάσιο, Βιολόγο, Αναπληρωτή Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Τμήμα Βιολογίας, με αναπληρωτή τον Δημητρακόπουλο Παναγιώτη, Περιβαλλοντολόγο, Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Τμήμα Περιβάλλοντος, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της Οικολογίας.
- Αναστάσιο Λεγάκη, Αναπληρωτής Καθηγητής του ΕΚΠΑ, Τμήμα Βιολογίας, με αναπληρωτή τον Λεονάρδο Ιωάννη, Βιολόγο, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της Ζωολογίας.
- Τσιριπίδη Ιωάννη, Δασολόγο, Επίκουρο Καθηγητή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τμήμα Βιολογίας, με αναπληρώτρια την Αλεξάνδρα Σολωμού, Γεωπόνο, Δόκιμη Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της Δασοπονίας.
- Παναγιώτης Παναγιωτίδης, Ωκεανολόγο, Τακτικό Ερευνητή του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) με αναπληρωτή τον Σεραφείμ Πούλο, Γεωλόγο – Ωκεανογράφο, Καθηγητή του ΕΚΠΑ, Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, Πανεπιστημιούπολη – Ζωγράφου, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της Θαλάσσιας Βιολογίας
- Οιχαλιώτη Κωνσταντίνο, Γεωπόνο, Αναπληρωτή Καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με αναπληρωτή τον Τσαντίλα Χρίστο, Γεωπόνο, Τακτικό Ερευνητή του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «ΔΗΜΗΤΡΑ», ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, εμπειρογνώμονες στο γνωστικό αντικείμενο της εδαφολογίας.
- Χριστοπούλου Ιόλη, Πολιτικό Επιστήμονα, Υπεύθυνη πολιτικής για το Φυσικό Περιβάλλον του WWF Ελλάς, με αναπληρώτρια την Ντεμίρη Κωνσταντίνα, Περιβαλλοντολόγο, Υπεύθυνη θεμάτων Περιβαλλοντικής Πολιτικής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.
- Ψαρούδα Σπυρίδωνα, Γεωπόνος, Γενικός Συντονιστής – Διευθυντής, Καλλιστώ – Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Άγρια Ζωή και τη Φύση, με αναπληρωτή τον Κατσουλάκο Παναγιώτη, Μέλος Επταμελούς Γραμματείας του Πανελλήνιου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ).
- Λυκούση Βασίλειο, Ειδικός Επιστήμονας, Φυσιογνώστης -Ωκεανογράφος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, με αναπληρωτή τον Πέτρο Λυμπεράκη, Ειδικός Επιστήμονας, Βιολόγος, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Ίσως το πιο σημαντικό όμως είναι να δούμε και να μάθουμε τι ακριβώς έργο παρήγαγε η Επιτροπή Φύση 2000 τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με όσα η ίδια η Επιτροπή ενημέρωσε την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, σε ένα είδος απολογισμού, κατά την θητεία της 2014-2017, ολοκλήρωσε τα παρακάτω:

Γνωμοδότηση επί των τελικών σχεδίων της Εθνικής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα και του Σχεδίου Δράσης (Μάρτιος 2014). Της γνωμοδότησης προηγήθηκαν προτάσεις και βελτιώσεις σε σχέδιο που είχαν επεξεργαστεί οι υπηρεσίες του Υπουργείου, η Επιτροπή Φύση 2000 (2010-2013), και η ΟΔΕ-Φύση που είχε συσταθεί, και η οποία της έκανε δεκτές.

Γνωμοδοτήσεις επί σχεδίων προεδρικών διαταγμάτων χαρακτηρισμού προστατευόμενων περιοχών

1. Κυπαρισσιακός Κόλπος: Για την περιοχή του Κυπαρισσιακού Κόλπου, η Επιτροπή Φύση 2000 γνωμοδότησε δύο φορές επί διαφορετικών σχεδίων και συγκεκριμένα:

i. «Χαρακτηρισμός των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών των «GR2330005: Θίνες και παραλιακό Δάσος Ζαχάρως, Στροφυλιά, Κακόβατος», «GR2330008: Θαλάσσια περιοχή Κόλπου Κυπαρισσίας: Ακρ. Κατάκολο - Κυπαρισσία» και «GR2550005: Θίνες Κυπαρισσίας (Νεοχώρι – Κυπαρισσία)» ως «Περιφερειακό Πάρκο Λίμνης Καϊάφα, Θινών Κυπαρισσίας και Θαλάσσιας περιοχής Κόλπου Κυπαρισσίας από το Ακρωτήριο Κατάκολο έως την Κυπαρισσία», καθορισμός ζωνών προστασίας, καθορισμός χρήσεων, όρων και περιορισμών δόμησης και ίδρυση Φορέα Διαχείρισής τους» (Οκτώβριος 2014)

ii. Επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος «Χαρακτηρισμός των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών των «GR2330005: Θίνες και παρα λιακό Δάσος Ζαχάρως, Στροφυλιά, Κακόβατος», «GR2330008: Θαλάσσια περιοχή Κόλπου Κυπαρισσίας: Ακρ. Κατάκολο - Κυπαρισσία» και «GR2550005: Θίνες Κυπαρισσίας (Νεοχώρι – Κυπαρισσία)» ως «Περιφερειακό Πάρκο Λίμνης Καϊάφα, Θινών Κυπαρισσίας και Θαλάσσιας περιοχής Κόλπου Κυπαρισσίας από το Ακρωτήριο Κατάκολο έως την Κυπαρισσία», καθορισμός ζωνών προστασίας, καθορισμός χρήσεων, όρων και περιορισμών δόμησης και ίδρυση Φορέα Διαχείρισής τους» (Μάιος 2016)

2. Σαμαριά: Επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος: «Χαρακτηρισμός της περιοχής του Εθνικού Δρυμού Λευκών Ορέων ως Εθνικού Πάρκου καθορισμός ζωνών προστασίας και χρήσεων, όρων και περιορισμών» (Ιανουάριος 2017)

3. Ροδόπη: Επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος «Χαρακτηρισμός χερσαίων και υδάτινων περιοχών της Οροσειράς Ροδόπης ως Εθνικό Πάρκο» (Ιανουάριος 2017)

4. Δαδιά: Επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος «Χαρακτηρισμός της χερσαίας περιοχής του δάσους Δαδιάς - Λευκίμης - Σουφλίου ως Εθνικού Πάρκου Δάσους Δαδιάς – Λευκίμης – Σουφλίου, καθορισμός ζωνών προστασίας αυτού, χρήσεων, όρων και περιορισμών» (Ιανουάριος 2017)

3) Γνωμοδοτήσεις επί του σχεδίου – πρότασης νέων περιοχών προς ένταξη στο Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000 (Σεπτέμβριος 2016)

4) Γνωμοδότηση επί εθνικών ή/και περιφερειακών σχεδίων δράσης ειδών:

1. Νανόχηνα: Επί του σχεδίου Υπουργικής Απόφασης «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Νανόχηνα (Anser erythropus) στην Ελλάδα» (Ιανουάριος 2017)
2. Ασπροπάρης: Επί του σχεδίου Υπουργικής Απόφασης «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Ασπροπάρη (Neophronpercnopterus) στην Ελλάδα» (Ιανουάριος 2017)
3. Κιρκινέζι: Επί του σχεδίου Υπουργικής Απόφασης «Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για το Κιρκινέζι (Falco naumanni) στον Θεσσαλικό κάμπο» (Ιανουάριος 2017)

5) Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών: Στη διάρκεια αυτής της θητείας της Επιτροπής Φύση 2000, η οργάνωση του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών αποτέλεσε βασικό ζητούμενο. Στο πλαίσιο αυτό μέλη της Επιτροπής Φύση 2000 συμμετείχαν ως συντονιστές ή μέλη στις θεματικές ομάδες που συνέβαλαν στον Εθνικό Διάλογο για το νέο σύστημα προστατευόμενων περιοχών που οργάνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής τον Απρίλιο –Νοέμβριο 2014. Σε κάθε ευκαιρία, τόνιζαν την ανάγκη αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του διαλόγου και την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης του σχεδιασμού του νέου συστήματος καθώς και την ανάγκη διασφάλισης των φορέων διαχείρισης μέχρι την ολοκλήρωση αυτού του σχεδιασμού. Στις 15.12.2016 κάποια από τα μέλη της επιτροπής συμμετείχαν σε συνάντηση εργασίας που οργάνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα την προοπτική και την αρχιτεκτονική του Εθνικού Συστήματος Διοίκησης και Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας και κλήθηκε να συμμετάσχει στην πρωτοβουλία προετοιμασίας νέου νομοθετικού πλαισίου για τα θέματα προστασίας της φύσης.

Επιπλέον, όπως αναφέρει ίδια η Επιτροπή, ξεκίνησε την επεξεργασία των προτεινόμενων στόχων διατήρηση των περιοχών Natura 2000, ωστόσο δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη γνωμοδότηση της.

Κύρια αρμοδιότητα της Επιτροπής «Φύση 2000» ήταν και παραμένει (ίσως μέχρι τη θεσμοθέτηση του νέου νόμου για τη βιοποικιλότητα…) ο έλεγχος τήρησης και αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους, όπως αυτή ενσωματώθηκε στο Ελληνικό δίκαιο και όπως εκάστοτε ισχύει, για το σύνολο των περιοχών του δικτύου Natura 2000 της χώρας (Τόποι Κοινοτικής Σημασίας και Ζώνες Ειδικής Προστασίας), αλλά και για το σύνολο του Εθνικού χώρου (πέραν του δικτύου Natura 2000). Παράλληλα η Επιτροπή «Φύση 2000» ενεργεί και ως Εθνική Επιτροπή Προστατευομένων Περιοχών με σκοπό το συντονισμό, την παρακολούθηση και αξιολόγηση των διαδικασιών προγραμματισμού, οργάνωσης και λειτουργίας του Εθνικού Συστήματος Διοίκησης και Διαχείρισης Προστατευομένων Περιοχών. Αυτό προβλέπεται στο νόμο 2742/1999 (άρθρο 17), αν και με περιορισμένη ως σήμερα εφαρμογή. Έτσι η Επιτροπή «Φύση 2000» οφείλει να ασκεί σειρά αρμοδιοτήτων για το σκοπό αυτό όπως, μεταξύ άλλων, να καταγράφει, ταξινομεί, συντονίζει, ελέγχει και αξιολογεί το έργο και τις δραστηριότητες των φορέων διαχείρισης, να εισηγείται στα αρμόδια Υπουργεία τα γενικότερα μέτρα και τις δράσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν για την προστασία της φύσης και τη βιώσιμη ανάπτυξη των υπό προστασία περιοχών και να εισηγείται για την κατανομή πόρων στους φορείς διαχείρισης ώστε να εκπληρώσουν το σκοπό τους. Αποτελείται από τακτικά και αναπληρωματικά μέλη που εκπροσωπούν την επιστημονική κοινότητα, τη Διοίκηση και τις περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ).

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.