Γ. Παπακωνσταντίνου : Hμιτελής η συμφωνία για την κλιματική αλλαγή

Συνέντευξη  τύπου  παραχώρησε  ο Υπουργός   Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για τα αποτελέσματα της Διάσκεψης του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, στο Durban, και για τις πολιτικές της Ελλάδας για το κλίμα.  Ακολουθούν αποσπάσματα της ομιλίας  του  κ. Παπακωνσταντίνου.

 «Η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η θέση της Ελλάδας, μπαίνοντας στη διαπραγμάτευση, ήταν να αποκτήσουμε μία νομικά δεσμευτική συμφωνία, στην οποία να συμμετέχουν όλα τα κράτη, κάτω από τη σύμβαση πλαίσιο για την κλιματική αλλαγή. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν διατεθειμένη να πάει στη δεύτερη περίοδο του «Πρωτοκόλλου του Κιότο», παρόλο που είχε, ήδη, δηλωθεί από τη Ρωσία, τον Καναδά και την Ιαπωνία ότι δεν θα συμμετείχαν. Οι ΗΠΑ έτσι κι αλλιώς από την αρχή δεν συμμετείχαν. Και βέβαια, θέλαμε ως Ευρωπαϊκή Ένωση, η συμφωνία να μπει εν ισχύ έγκαιρα, ώστε να μην υπάρξει ανάγκη για τρίτη περίοδο «Πρωτοκόλλου του Κιότο». Είχαμε βάλει μια σειρά από προϋποθέσεις, ως Ευρωπαϊκή Ένωση, για να μπορέσουμε να συμφωνήσουμε μια ισορροπημένη πρόοδο ως προς την επίτευξη των στόχων και ένα νομικά δεσμευτικό εργαλείο και καθολικά αποδεκτό, μια συμφωνία πλαίσιο για όλες τις χώρες. Ένα εργαλείο με το οποίο να διατηρούνται τα ουσιαστικά σημεία του «Πρωτοκόλλου του Κιότο» ως προς την περιβαλλοντική διάσταση. Να ενισχύεται η αρχιτεκτονική της συμφωνίας, συμπεριλαμβάνοντας χρήσεις γης, προστασίας δασών, διαχείριση πλεονασμάτων ως προς τους στόχους. Να καθορίζεται ένας οδικός χάρτης με δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη την αξιολόγηση από το 2013 μέχρι το 2015 και να υπάρχουν δεσμευτικοί στόχοι μείωσης των εκπομπών ιδιαίτερα από τις μεγάλες οικονομίες, ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε χώρας, για μία μεταβατική περίοδο, το αργότερο μέχρι το 2020, και συμβατή με το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή ενός καθολικού, δεσμευτικού πλαισίου για όλα τα μέρη.

Άρα, λοιπόν, μπήκαμε στη διαπραγμάτευση με αυτούς τους στόχους και περιμέναμε αποφάσεις, για να τεθούν σε λειτουργία οι συμφωνίες της Cancoun για τον τεχνολογικό μηχανισμό, για την καθαρή ενέργεια, την προσαρμογή, το πλαίσιο προσαρμογής, να υποστηριχθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες και το Πράσινο Ταμείο για το κλίμα και ένα χρονοδιάγραμμα για τη νέα δεσμευτική συμφωνία με όλους για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από τους 2 °C βαθμούς.

Όπως γνωρίζετε, η Συνδιάσκεψη ήταν δύσκολη. Οι διαπραγματεύσεις παρά λίγο, κάποια στιγμή, να καταρρεύσουν  όμως στο τέλος, υπήρξε συμφωνία. Κι εμείς θα θέλαμε να δούμε το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο. Δεν είναι αυτό που θα θέλαμε, όμως είναι μία συμφωνία, η οποία πηγαίνει τη συζήτηση μπροστά, διατηρεί κεκτημένα και βάζει τις βάσεις, για να συνεχίζουμε να πιέζουμε στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας δεσμευτικής συμφωνίας ισχυρίστηκε  ο κ. Παπακωνσταντίνου .

Οι απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκπληρώθηκαν, αλλά με μία σειρά από απώλειες. Δεν ξεκαθαρίστηκε το θέμα της μεταφοράς του πλεονάσματος των μονάδων εκπομπών του «Πρωτόκολλου του Κιότο» στη δεύτερη περίοδο. Υπήρξαν μια σειρά από χώρες (κυρίως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Εσθονία – θυμίζω ότι η Πολωνία ήταν και στην Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι το οποίο περιέπλεκε τα πράγματα), οι οποίες είχαν μεγάλο πρόβλημα με τη μη μεταφορά του πλεονάσματος. Ήθελαν σχεδόν όλη τη μεταφορά του πλεονάσματος. Δεν ξεκαθαρίστηκε κατά πόσο η δεύτερη περίοδος, που ξεκινάει το 2013, θα είναι πέντε ή οκτώ χρόνια. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημεία στα δικαιώματα από τη διαχείριση των δασών, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα χώρες, όπως η Φιλανδία, η Σουηδία, η Εσθονία, η Λετονία, δηλαδή πώς ακριβώς μετράει κάποιος τις εκπομπές, όταν κόβονται δάση, και δεν αποφασίστηκε ένα δυνατό σύστημα απογραφής των εκπομπών των αναπτυσσόμενων χωρών.

 Να σημειώσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο σύνολό της, έχει μειώσει τις εκπομπές περίπου κατά 8% που είναι ο στόχος. Η Ελλάδα είναι στο +22% με το στόχο να είναι στο +25%, το ανώτατο όριο. Άρα, είμαστε μέσα στο στόχο. Και, βεβαίως, έχουμε μεγάλα προβλήματα από μεγάλες χώρες, όπως είναι η Κίνα και όχι μόνο, οι οποίες έχουν αυξήσει τις εκπομπές. Βλέπετε πως δεν υπάρχουν συγκρίσιμα στοιχεία για τις αναπτυσσόμενες χώρες.

 Οι ισχυροί κέρδισαν χρόνο

 Μιλάμε, λοιπόν, για μία νομικά δεσμευτική συμφωνία όλων των μερών, μία σύμβαση πλαίσιο. Για να γίνει αυτή, επεκτείνεται η λειτουργία της Ομάδας Εργασίας για τη μακροπρόθεσμη συνεργασία, για να κλείσει το κείμενο βάσης που θα αξιοποιηθεί για τη συμφωνία πλαίσιο. Συστήθηκε μία νέα Ομάδα Εργασίας στο Durban. Αυτή θα ξεκινήσει να λειτουργεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2012, με το σχέδιο της συμφωνίας πλαίσιο να είναι έτοιμο το 2015. Δηλαδή, στην πράξη, από το 2013 μέχρι το 2015, να γίνει η διαπραγμάτευση και, ταυτόχρονα, να γίνει και νέα εκτίμηση της κατάστασης. Αυτό είναι και η ασφαλιστική δικλείδα σε περίπτωση που η αξιολόγηση, το 2013-2015, δείξει ότι ξεφεύγουμε από το στόχο των 2 °C, ώστε να βελτιωθούν οι προσφορές μείωσης των εκπομπών. Εδώ να πω ότι η επιστημονική κοινότητα, δεδομένου ότι ήδη έχουμε εξαντλήσει μία από τις δύο μονάδες, αμφιβάλει πάρα πολύ, αν με τις υπάρχουσες πολιτικές θα μπορέσουμε να μείνουμε κάτω τους 2 °C, και τα σενάρια, θα θυμάστε ίσως και την επικεφαλής της Διεθνούς Ομάδας του ΟΟΣΑ για την Ενέργεια, όταν παρουσίασε την ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας, είχε και μία διαφάνεια για το ζήτημα αυτό. Οι πολλές μελέτες μιλούν για αύξηση μέχρι 3,7 και 4 βαθμούς.        

Αυτό αντιλαμβάνεστε ότι δημιουργεί τεράστια προβλήματα όχι μόνο σε χώρες όπως οι νησιωτικές, οι μικρές νησιωτικές χώρες, αλλά και σε χώρες όπως η δική μας. Και τέλος, σύσταση Πράσινου Ταμείου για το κλίμα. Συστάθηκε επιτέλους. Βεβαίως δεν υπήρξε συμφωνία για τη χρηματοδότησή του, το οποίο σημαίνει ότι έχουμε κάνει ένα βήμα αλλά είναι ένα απολύτως ατελές βήμα.

Και τα σημεία για τα οποία δεν υπήρξε πρόοδος, το σύστημα απογραφής της προσπάθειας για μείωση εκπομπών από τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η μετατόπιση της έναρξης της ισχύος της συμφωνίας στο 2020 και διάφορες αποφάσεις που αφορούν τη μεταφορά των δικαιωμάτων και έχουν μεταφερθεί από το COP 17 στο COP 18 ένα χρόνο αργότερα.

 Τώρα εδώ να κλείσω το κομμάτι αυτό κάνοντας και ένα σχόλιο για τις πολιτικές ισορροπίες και συμμαχίες κατά τη διάρκεια αυτού του δεκαημέρου. Ένα θετικό σημείο είναι ότι αναγνωρίστηκε η βολονταριστική διάθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσει στο ζήτημα αυτό και αυτό αναγνωρίστηκε από τη «συμμαχία» (εντός εισαγωγικών), η οποία εντέλει δημιουργήθηκε ανάμεσα αφενός στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αφετέρου τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις μικρές νησιωτικές χώρες.

Αυτό έτσι έγινε σαφές και σε μία κοινή συνέντευξη Τύπου και δηλώσεις και δημιούργησε μία πίεση σε μεγάλες αναπτυσσόμενες χώρες όπως είναι η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία, για να μετατοπιστούν εν μέρει και να μπορέσει να προκύψει έστω αυτή η ημιτελής συμφωνία, για την οποία μιλάμε σήμερα.

Για πρώτη φορά δηλαδή οι αναπτυσσόμενες χώρες συντάχθηκαν όχι με τις μεγάλες αναπτυσσόμενες χώρες, αλλά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και αυτό είναι μία σημαντική διαφοροποίηση πολιτική αν θέλετε και είναι αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης που έγινε σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Επιτροπή κυρίως.

Εξακολουθούμε να έχουμε πρόβλημα βεβαίως με τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών και από τη θέση ορισμένων μεγάλων αναπτυσσόμενων χωρών όπως είναι η Κίνα και σε ένα δεύτερο βαθμό και η Ινδία και βεβαίως η Βραζιλία.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!