Επειγόντως στη Βουλή τα θέματα των συμβάσεων TTIP και CETA

του Θοδωρή Καραουλάνη

Αυξάνεται όσο περνούν οι ημέρες ο προβληματισμός στο πολιτικό επίπεδο για το περιεχόμενο και τις διαδικασίες υιοθέτησης των συνθηκών TTIP και CETA για το διατλαντικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών. Έστω και με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, συγκριτικά με άλλες χώρες, η συζήτηση περνά και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, μετά τις διαρροές εγγράφων από τη Greenpeace και τα wikileaks. Η συζήτηση πλέον γίνεται με έμφαση σε τρία βασικά θέματα: τον ρόλο των κοινοβουλίων και των εθνικών αρχών στην υιοθέτηση αυτών των συμφωνιών, στην προστασία των προστατευόμενων ονομασιών (όπως η φέτα και πολλά άλλα προϊόντα) και κυρίως στο ποσοστό «ελευθερίας» των εταιρειών από τις ρυθμιστικές αρμοδιότητες των κρατών. Το πρώτο ζήτημα είναι αμιγώς πολιτικό και θέμα δημοκρατίας, το δεύτερο ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τα ελληνικά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα ενώ πίσω από το τρίτο ζήτημα κρύβεται πλειάδα σοβαρών θεμάτων όπως η ασφάλεια τροφίμων, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, οι περιβαλλοντικοί όροι παραγωγής – διακίνησης – ανακύκλωσης των προϊόντων και πολλά ακόμη συγγενή ζητήματα.

tip

Πέρα από τις αντιδράσεις των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και την ενημέρωση που κάνουν προς τους βουλευτές και την κοινή γνώμη, φαίνεται ότι ήρθε η ώρα να κινητοποιηθούν και οι βουλευτές.

Ο Πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης επιβεβαίωσε σε συζήτηση με δημοσιογράφους ότι «θα ιδρύσουμε μια επιτροπή για την TTIP όπως και για την CETA», επιβεβαιώνοντας όσα ανέφερε και το σχετικό ρεπορτάζ της Greenagenda. Και πρόσθεσε ότι «είναι οι δύο μεγάλες διατλαντικές συμφωνίες, για τις οποίες γίνεται πολλή συζήτηση στην Ευρώπη, γίνεται λίγη συζήτηση εδώ επειδή έχουμε το γενικότερο οικονομικό στρίμωγμα, αλλά είναι πάρα πολύ κρίσιμες συνολικά για το εύρος των δικαιωμάτων, όχι μόνο των εμπορικών συμφωνιών, των στάνταρ που υπάρχουν, των προτύπων κ.λπ. αλλά αφορούν και καίρια θέματα δημοκρατίας. Δηλαδή, οι προβλέψεις που υπάρχουν είναι -για να σας το πω αδρά- οι πολυεθνικές εταιρείες να μπορούν να ενάγουν στα δικαστήρια τις κυβερνήσεις, αν θεωρούν ότι με την εθνική πολιτική αυτών των κυβερνήσεων έχουν διαφυγόντα κέρδη. Δηλαδή, αντιστρέφεται πλήρως οποιοσδήποτε κανόνας λαϊκής και εθνικής κυριαρχίας και άλλα πολλά. Εν πάση περιπτώσει, θα γίνει αμέσως μια τέτοια Επιτροπή στην οποία θα συμμετέχουν κοινοβουλευτικοί, θα συμμετέχουν οι επικεφαλής, οι πρόεδροι των διαρκών επιτροπών, οι εκπρόσωποι όλων των κομμάτων, που ήδη τους έχει δοθεί ειδική άδεια και μελετούν στο Υπουργείο Εξωτερικών τα σχετικά ντοκουμέντα -που είχαν διαρρεύσει, γι’ αυτό υπάρχουν- από τη συζήτηση που γίνεται εδώ και δυόμισι χρόνια περίπου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα συμμετέχουν και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών κι από οργανώσεις που έχουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ενασχόληση με αυτά. Θα είμαστε σε επαφή με το Ευρωκοινοβούλιο, με τους Ευρωβουλευτές μας, με τα κόμματα, μέσα στο καλοκαίρι, διότι υπάρχουν προθεσμίες γι’ αυτά που σας λέω. Η υπόθεση της CETA κλείνει, ενδεχομένως, μέσα στον Ιούλιο και της TTIP πηγαίνει για πρώτη συζήτηση τον Σεπτέμβριο. Δεν μιλάμε για κάτι που θα γίνει μετά από χρόνια, ασχέτως εάν, θεωρούμενες ως μεικτές και οι δύο συμφωνίες -αυτό το λέω προς γνώση δικιά σας- τελικά, μετά από μεγάλη πίεση, θα έρθουν στα κοινοβούλια για τελική έγκριση μέσα σε διάστημα των επόμενων δύο χρόνων. Οι πρώτες, οι εναρκτήριες αποφάσεις, όμως, με δεσμεύσεις κυβερνήσεων κ.λπ., θα γίνουν στο προσεχές διάστημα. Άρα, γι’ αυτό κρίναμε πως θα πρέπει να υπάρξει μια τέτοια ουσιαστική κοινοβουλευτική επιτροπή γι’ αυτό το ζήτημα».

Μόλις χθες η Νέα Δημοκρατία, δια του Υπευθύνου Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Σταύρου Καλαφάτη έφερε το θέμα στη Βουλή με την κατάθεση ερώτησης  επί των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών Ε.Ε.-ΗΠΑ (TTIP), αλλά και τη σημασία αυτής της συμφωνίας για την προστασία των ελληνικών Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης και Γεωγραφικής Ένδειξης. Η ΝΔ κάνει εκτενή αναφορά στο ζήτημα, παραθέτοντας στοιχεία σύμφωνα με τα οποία «στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων για θέματα Εμπορίου στις 13/05/16, συζητήθηκε μεταξύ άλλων, η πρόοδος μετά το 13ο γύρο διαπραγματεύσεων της εμπορικής συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών μεταξύ ΕΕ-ΗΠΑ (TTIP). Στο γύρο αυτό δεν σημειώθηκε περαιτέρω πρόοδος στα δύσκολα σημεία. Μεγάλο αγκάθι παραμένουν οι υπηρεσίες, η γεωργία και οι δημόσιες συμβάσεις. Ωστόσο, μετά και τη δημοσιοποίηση εγγράφων από την Greenpeace (02/05), για την πίεση που δέχεται η ΕΕ από την αμερικανική πλευρά όσον αφορά τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα στις διαπραγματεύσεις για την TTIP, το θέμα έχει πάρει διαστάσεις. Αντιδράσεις υπήρξαν κυρίως σε Γαλλία-Γερμανία. Στην τελευταία μάλιστα, πρόσφατη έρευνα  (07/06) έδειξε πως περίπου 7 στους 10 Γερμανούς δεν συμφωνούν με την TTIP, ποσοστό διπλάσιο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες! Τόσο η ΕΕ, όσο και οι ΗΠΑ επιθυμούν να αποφύγουν τις πολυετείς συνομιλίες. Η γενική ιδέα είναι ότι θα πρέπει να είναι δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνία μέχρι τέλος του 2016, αλλά οι αμερικανικές εκλογές τον Νοέμβριο του 2016 και οι επικείμενες σε Γαλλία (Απρίλιος 2017) και Γερμανία (Σεπτέμβριο 2017), δυσχεραίνουν περαιτέρω το στόχο αυτόν. Σε κάθε περίπτωση, μετά και την ολοκλήρωση του 14ου γύρου τον Ιούλιο πρέπει να δοθεί ένα ενιαίο κείμενο διαπραγμάτευσης, αν οι δύο πλευρές θέλουν να προλάβουν τις παραπάνω προθεσμίες. Σημειώνουμε πως σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Εμπορίου (WTI), που ανατέθηκε από το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ στην ΕΕ, η ΤΤΙΡ αναμένεται να αυξήσει το ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 0,4% και τις εξαγωγές της προς τις ΗΠΑ κατά 13%». Και η ΝΔ τονίζει ότι «Ως αξιωματική αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ τάχθηκε κατά της συμφωνίας TTIP, με την αιτιολογία ότι αποτελεί ένα σαρωτικό πρόγραμμα απορρύθμισης των κανόνων εργατικής, κοινωνικής, περιβαλλοντικής και καταναλωτικής προστασίας, με ανάξιο λόγου αναπτυξιακό όφελος, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα σε εταιρείες να ενάγουν κυρίαρχα κράτη. Ως κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, από τη μία πλευρά θεωρεί πως είναι ακόμα νωρίς για να έχει γνώμη διότι ακόμα γράφεται η TTIP και δεν υπάρχει ενιαίο κείμενο, ενώ από την άλλη, ο κοινοβουλευτικός έλεγχος που του ασκείται, στο μεγαλύτερο μέρος του πραγματοποιείται από τη δική του Κοινοβουλευτική Ομάδα, η οποία επισταμένως ζητάει την απόρριψη της TTIP. Σημειώνουμε πως σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Υπουργός κ. Σταθάκης μετά το τέλος της συνεδρίασης του Συμβουλίου, δήλωσε πως «για τα ειδικότερα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για άμεση έναρξη ουσιαστικών συζητήσεων με την αμερικανική πλευρά για την αυξημένη προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων». Παράλληλα, εξέφρασε «τη δυσαρέσκεια για τον τρόπο που έκλεισαν οι διαπραγματεύσεις χωρίς να εξασφαλιστεί επαρκής προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και κάλεσε να συνεχιστεί ο διάλογος για να βρεθεί μια αμοιβαία αποδεκτή λύση». Και ερωτά την κυβέρνηση και τον αρμόδιο Υπουργό Ανάπτυξης Γ. Σταθάκη να απαντήσει ποια είναι η επίσημη θέση της Ελληνικής Κυβέρνησης σχετικά με τη συμφωνία TTIP και σε ποιες ενέργειες έχει προβεί και σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να διασφαλίσουμε την πλήρη προστασία των ελληνικών Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης και των Προϊόντων Γεωγραφικής Ένδειξης στην TTIP.

Παράλληλα τις τελευταίες ημέρες η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων και Αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, κ. Αννέτα Καββαδία ανέλαβε πρωτοβουλία, διακομματικού χαρακτήρα, με στόχο την όσο το δυνατόν ευρύτερη κινητοποίηση των εθνικών κοινοβουλίων, σχετικά με το ζήτημα της Συνολικής Συμφωνίας Οικονομίας και Εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά (CETA), ενόψει της διάσκεψης των Επιτροπών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων των Εθνικών Κοινοβουλίων της ΕΕ (COSAC). Αντικείμενο της σχετικής επιστολής συλλογής υπογραφών από κοινοβουλευτικούς-μέλη όλων των εθνικών κοινοβουλίων της ΕΕ, η οποία αρχικά συντάχθηκε από Ολλανδούς βουλευτές και προωθείται σε όλα τα εθνικά κοινοβούλια, είναι η νομική φύση του κειμένου της CETA και η πιθανή προσωρινή εφαρμογή της, κάτι που θα καθορίσει κατά πόσον τα εθνικά κοινοβούλια θα έχουν λόγο σε αυτή την πολιτικά ευαίσθητη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της ΕΕ και του Καναδά. Από ελληνικής πλευράς έχουν συγκεντρωθεί συνολικά 58 υπογραφές (52 από ΣΥΡΙΖΑ, 3 από ΝΔ, 3 από ΑΝΕΛ). Ειδικότερα, το μείζον ζήτημα είναι να θεωρηθεί το κείμενο της CETA ως υποκείμενο στη μεικτή αρμοδιότητα της ΕΕ και των κρατών μελών, ώστε τα εθνικά κοινοβούλια να έχουν λόγο και ρόλο, και όχι στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ που αποκλείει κάθε παρεμβατική δυνατότητα των εθνικών κοινοβουλίων. Δεδομένου του ελλείμματος δημοκρατικής νομιμοποίησης των θεσμών της ΕΕ, της ελλιπούς διαφάνειας αλλά και της σκανδαλώδους μυστικότητας που περιβάλλει τις διαπραγματεύσεις για τις νέες εμπορικές συμφωνίες, όπως η CETA και η TTIP, αυτό το σημείο είναι καίριας σημασίας, ιδίως αν λάβει κανείς υπόψη τις βαρύτατες συνέπειες για την εθνική κυριαρχία, τα κοινωνικά και εργατικά δικαιώματα, και την προστασία του περιβάλλοντος, της υγείας και του καταναλωτή, που θα έχουν ορισμένες διατάξεις αυτών των συμφωνιών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ακόμα αποκαλύψει τη θέση της όσον αφορά τη νομική φύση του τελικού κειμένου της συμφωνίας. Το Συμβούλιο, μετά τη συνεδρίασή του της 13ης Μαΐου, υπογράμμισε την άποψη της πλειοψηφίας ότι η συμφωνία θα πρέπει να θεωρείται μεικτή. Ωστόσο, η απόφαση δεν έχει ακόμη ληφθεί, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να ζητήσει από το Συμβούλιο να εγκρίνει την προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, για τα τμήματά της που υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ, ανεξαρτήτως της κύρωσης ή μη από όλα τα κράτη μέλη. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να απόσχει το Συμβούλιο από την προσωρινή εφαρμογή όλων των τμημάτων της CETA, για τα οποία θα μπορούσε να υπάρχει αμφιβολία σχετικά με την αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απόφαση σχετικά με τα θέματα αυτά αναμένεται σύντομα.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.