Οι οικολογικές επιπτώσεις από τις δασικές πυρκαγιές στην Αυστραλία

του Θεοχάρη Δ. Ζάγκα*

Τα δάση αποτελούν τις σημαντικότερες δεξαμενές αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα και πολύτιμες κιβωτούς βιοποικιλότητας.

Βελτιώνουν την ποιότητα της ατμόσφαιρας, προστατεύουν τα εδάφη και τις  υποδομές, συμβάλλουν στην παραγωγή ποιοτικού νερού, βελτιώνουν την  αισθητική του τοπίου, προσφέρουν αναψυχή και γενικά συμβάλλουν στην  καλύτερη ποιότητα ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Επίσης η οικονομία του  δάσους, εκτός των άμεσων ωφελειών, έχει σημαντικές προεκτάσεις  κοινωνικοοικονομικού χαρακτήρα, λόγω των δυσανάλογα πολλών θέσεων
εργασίας τις οποίες μπορεί να προσφέρει, ξεκινώντας από την οργάνωση της προστασίας και διαχείρισής του και φθάνοντας μέχρι την παραγωγή και μεταποίηση των δασικών προϊόντων.

Αυτά όλα ισχύουν με την προϋπόθεση ότι τα δάση προστατεύονται με τον καλύτερο τρόπο και δεν καταστρέφονται κυρίως από τις δασικές πυρκαγιές. Όταν όμως αυτά καταστρέφονται σε μεγάλες εκτάσεις όπως στην Αλάσκα και στη Βραζιλία πρόσφατα και στην Αυστραλία από τον Σεπτέμβριο έως σήμερα, τα πράγματα αλλάζουν δραματικά.

Τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα, πολύτιμα είδη της πανίδας και της χλωρίδας κινδυνεύουν, η ποιότητα της ατμόσφαιρας και οι υδατικοί πόροι υποβαθμίζονται όπως και όλες οι πολύτιμες υπηρεσίες που προαναφέρθηκαν.

Στην Αυστραλία, όπως πληροφορούμαστε, εξελίσσονται οι πιο καταστροφικές πυρκαγιές στα χρονικά οι οποίες δυστυχώς συνεχίζουν να έχουν πολλά ανεξέλεγκτα μέτωπα και άρα η οικολογική καταστροφή συνεχίζεται.

Συγκινητικές είναι οι εικόνες με τα συμπαθητικά κοάλα, των οποίων οι πληθυσμοί δέχθηκαν σημαντικό πλήγμα και στην καλύτερη των περιπτώσεων θα συρρικνωθεί επικίνδυνα και η γενετική τους βάση. Το ίδιο θα συμβεί και για πλήθος άλλα είδη τόσο της πανίδας, όσο και της χλωρίδας.

Οι αριθμοί που δημοσιοποιούνται είναι συγκλονιστικοί:

-500 εκατομμύρια νεκρά ζώα
-καμένη έκταση διπλάσια αυτής του Βελγίου, δηλαδή 61.376 τετραγωνικά
χιλιόμετρα ή το 50% της έκτασης της Ελλάδας
-1500 κατοικίες και
-22 νεκροί άνθρωποι, μεταξύ των οποίων και πυροσβέστες.

Όλα αυτά δείχνουν μια τεράστια οικολογική καταστροφή αλλά και ένα μεγάλο κοινωνικοοικονομικό πλήγμα με πολιτικές προεκτάσεις.

Οι επιπτώσεις είναι μη προβλέψιμες για τις τοπικές κοινωνίες. Ατμοσφαιρικοί ρύποι 10 φορές πάνω από το θεωρητικά επιτρεπόμενο όριο στη μεγαλύτερη πόλη της Αυστραλίας το Σίδνεϊ, υδατικοί πόροι ακατάλληλοι προς χρήση, τοπικό μικροκλίμα ριζικά αλλαγμένο, εχθρικό για τον τοπικό άνθρωπο και κάθε άλλη μορφή ζωής.

Οι οικολογικές επιπτώσεις όμως είναι υπερτοπικού χαρακτήρα και τα μέτρα που θεωρητικά λαμβάνονται για την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής από τις κατά τόπους κυβερνήσεις φαντάζουν πολύ λίγα και περιορισμένης κλίμακας μετά από τόσο μεγάλης κλίμακας συμβάντα.

Η φωτιά χρησιμοποιείται διαχρονικά, ως το πιο γρήγορο και αποτελεσματικό μέσο για την αλλαγή χρήσης γης σε μεγάλη κλίμακα. Ας ελπίσουμε ότι στην περίπτωση της Αυστραλίας δεν συνδέεται με ζητήματα εξορύξεων και συγκεκριμένα άνθρακα!

Τα δυσάρεστα γεγονότα τα οποία συμβαίνουν στην Αυστραλία το τελευταίο διάστημα, φέρνουν στη μνήμη μας τις καταστροφές του 2007 στην Πελοπόννησο και του 2018 στο Μάτι Αττικής, που όλοι μας θα θέλαμε να
μην επαναληφθούν.

Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο θα πρέπει να ληφθούν έγκαιρα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα και να αποφευχθούν τα λάθη του παρελθόντος.

Διαφορετικά, θα βρεθούμε, στο ίδιο έργο θεατές!

*Ο Θεοχάρης Δ. Ζάγκας είναι καθηγητής, πρόεδρος Τμήματος Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ., Διευθυντής Εργαστηρίου Δασοκομίας, Τομέας Δασικής Παραγωγής, Προστασίας Δασών & Φυσικού Περιβάλλοντος

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.