Πακτωλός χρημάτων από την ΕΕ για τη γαλάζια οικονομία

του Θοδωρή Καραουλάνη

Στη διάσκεψη «Our Ocean» που πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της ΕΕ στη Μάλτα (στις 5 και 6 Οκτωβρίου), η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέλαβε 36 συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για καθαρότερες και ασφαλέστερες θάλασσες. Πρόκειται για δράσεις παγκόσμιας κλίμακας για τις οποίες θα διατεθούν συνολικά 550 εκατ. ευρώ. Όπως ήδη αναφέραμε σε σχετικό ρεπορτάζ της Greenagenda, οι δράσεις αυτές αφορούν επιγραμματικά:

  • Την ασφάλεια στη θάλασσα
  • Τη βιώσιμη αλιεία
  • Την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη θαλάσσια ρύπανση και την κλιματική αλλαγή
  • Τη γαλάζια οικονομία

Ξεχωριστό ενδιαφέρον και ιδιαίτερη έμφαση επιδεικνύει η ΕΕ στον τομέα της «γαλάζιας οικονομίας». Όπως εκτιμούν τα όργανα της ΕΕ η βιώσιμη γαλάζια οικονομία προβλέπεται να διπλασιαστεί σε μέγεθος μέχρι το 2030, σε σχέση με 1,3 τρισ. ευρώ που εκτιμάται ότι ανέρχεται σήμερα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που σχεδόν το μισό των κονδυλίων που αφιερώνονται από την ΕΕ για ασφαλέστερες και θαραρότερες θάλασσες κατευθύνονται στον τομέα της γαλάζιας οικονομίας – και κυρίως στην χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας, ώστε να πολλαπλασιάζεται ο αντίκτυπος και να διασφαλίζεται ότι η Ευρώπη συνολικά βρίσκεται στην πρωτοπορία παγκοσμίως αλλά σε συνεργασία με τις γειτονικές χώρες και άλλες περιοχές του πλανήτη.

Αποτυπώνοντας το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για αυτόν τον τομέα, η ΕΕ πρόσθεσε το θέμα αυτό στη φετινή διάσκεψη «Our Ocean» για να προωθήσει τη μεγαλύτερη συνέργεια ανάμεσα σε βιώσιμες θαλάσσιες λύσεις και για να τονώσει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση στις παράκτιες κοινότητες σε παγκόσμια κλίμακα.

Για όλους αυτούς τους λόγους, η ΕΕ ανακοίνωσε πληθώρα δράσεων και χρηματοδοτήσεων για τη γαλάζια οικονομία.

Πιο συγκεκριμένα προβλέπονται:

  • πάνω από 250 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση της έρευνας για τη θάλασσα και τη ναυτιλία το 2017. Η χρηματοδότηση αυτή περιλαμβάνει 40 εκατ. ευρώ για προηγμένες πλωτές μεταφορές με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές και πάνω από 30 εκατ. ευρώ για τη θαλάσσια ενέργεια. Επιπλέον, η ΕΕ ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει 12 εκατ. ευρώ για τη στήριξη δύο νέων καινοτόμων σχεδίων για δράσεις καθαρισμού με σκοπό την αντιμετώπιση των θαλάσσιων αποβλήτων και άλλων ρύπων. Τέλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι θα στηρίξει την πρωτοβουλία BlueMED που αφορά τη συνεργασία για μια υγιή, παραγωγική και ανθεκτική Μεσόγειο μέσω της επιστήμης και της έρευνας, διαθέτοντας πάνω από 50 εκατ. ευρώ.
  • Επίσης, θα εντείνει περαιτέρω τις εργασίες της στο πλαίσιο της Συμμαχίας All-Atlantic για την Έρευνα στον Ατλαντικό, ενισχύοντας τη συνεργασία της με ατλαντικούς εταίρους, όπως η Βραζιλία και η Νότιος Αφρική, για τις θαλάσσιες επιστήμες, την έρευνα και την καινοτομία δυνάμει της διακήρυξης του Μπελέμ, ενώ θα διαθέσει πάνω από 60 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2018-2019 για την επίτευξη αυτού του στόχου. Η ΕΕ θα συνεχίσει επίσης να εφαρμόζει τη διακήρυξη του Γκάλγουεϊ σχετικά με τη συνεργασία με τις ΗΠΑ και τον Καναδά για την ωκεάνια έρευνα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέφερε ότι ο αριθμός των ερευνητικών ομάδων που απασχολούνται σε διεθνείς κοινοπραξίες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της περιοχής του Ατλαντικού θα υπερβεί τις 500 έως το 2019.
  • Επενδυτική πρωτοβουλία ύψους 14,5 εκατ. ευρώ για την προώθηση της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιχορηγήσεις ύψους περίπου 8 εκατ. ευρώ θα διατεθούν σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε σχέδια υψηλών δυνατοτήτων στο πλαίσιο αναδυόμενων τομέων της γαλάζιας οικονομίας ανά την ΕΕ. Για την καλύτερη παρακολούθηση και αντιμετώπιση των θαλάσσιων αποβλήτων, θα διατεθεί επιπλέον ποσό 2 εκατ. ευρώ για την παροχή στήριξης σε καινοτόμες τεχνολογίες με σκοπό την παρακολούθηση ή/και την αντιμετώπιση των θαλάσσιων αποβλήτων στα ύδατα που περιβάλλουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εξάλλου, θα διατεθεί ποσό ύψους 3 εκατ. ευρώ για τη διευκόλυνση προγραμμάτων αδελφοποίησης στη λεκάνη της Μεσογείου, όπως μεταξύ ιδρυμάτων ναυτικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη γαλάζια οικονομία και τοπικών αλιευτικών κοινοτήτων. Τέλος, θα χορηγηθεί ποσό ύψους 1,5 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων της Μεσογείου.
  • Έναρξη του προγράμματος σύμπραξης Ειρηνικού - Ευρωπαϊκής Ένωσης για το θαλάσσιο περιβάλλον (PEUMP), ύψους 45 εκατ. ευρώ. Η Σουηδία ανήγγειλε ότι θα συνεισφέρει στο πρόγραμμα 10 εκατ. ευρώ. Στόχος του προγράμματος είναι να υποστηριχθεί η βιώσιμη διαχείριση και ανάπτυξη της αλιείας για την επισιτιστική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη και, παράλληλα, να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή και να διατηρηθεί η θαλάσσια βιοποικιλότητα.
  • Επιτάχυνση των διαδικασιών θαλάσσιου/ναυτικού χωροταξικού σχεδιασμού παγκοσμίως, σε συνεργασία με τη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της ΟΥΝΕΣΚΟ (IOC-UNESCO), σύμφωνα με την από κοινού δέσμευση της 24ης Μαρτίου 2017. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αναπτύσσεται σε διασυνοριακό και διατομεακό επίπεδο έτσι ώστε οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη θάλασσα να διεξάγονται με αποτελεσματικό, ασφαλή και βιώσιμο τρόπο. Με βάση τον κοινό οδικό χάρτη, η ΕΕ θα διαθέσει επιχορήγηση ύψους 1,4 εκατ. ευρώ στην IOC-UNESCO με σκοπό την εκπόνηση διεθνών κατευθυντήριων γραμμών για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο του εγχειρήματος αυτού, θα δρομολογηθούν στις αρχές του 2018 δύο πιλοτικά έργα θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού: ένα στη Μεσόγειο και ένα στο Νότιο Ειρηνικό. Επιπλέον, θα δημιουργηθεί ένα διεθνές φόρουμ για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό προκειμένου να διευκολυνθούν οι συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να υλοποιηθεί ο σχεδιασμός αυτός, συμπεριλαμβανομένων διατομεακών δράσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πρώτη συνάντηση εργασίας θα πραγματοποιηθεί την άνοιξη του 2018.
  • 3 εκατ. ευρώ για τη στήριξη έργων στις χώρες της ΕΕ με σκοπό την ανάπτυξη διασυνοριακής συνεργασίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αναπτύσσεται σε διασυνοριακό και διατομεακό επίπεδο έτσι ώστε οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη θάλασσα να διεξάγονται με αποτελεσματικό, ασφαλή και βιώσιμο τρόπο.
  • Επενδύσεις 23 εκατ. ευρώ στην υπηρεσία παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο πλαίσιο του προγράμματος Copernicus (παρακολούθηση μέσω δορυφόρου) το 2017 και το 2018. Η υπηρεσία αυτή επικεντρώνεται στην κλιματική αλλαγή, την αλιεία και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ανακοινώθηκε επίσης ότι το πρόγραμμα Copernicus θα εκπονήσει, για πρώτη φορά, δείκτες παρακολούθησης ωκεανών, συμπεριλαμβανομένων βιοχημικών δεικτών. Οι δείκτες αυτοί, οι οποίοι είναι σημαντικοί για την εκτίμηση της υγείας των ωκεανών, θα δημοσιευθούν στην έκθεση για την κατάσταση των ωκεανών, η οποία θα είναι διαθέσιμη στα τέλη του 2018.
  • Δέσμευση για την επίτευξη περαιτέρω προόδου στο πλαίσιο συμφωνιών σύμπραξης για τη βιώσιμη αλιεία με παράκτια κράτη. Με βάση τις συμφωνίες αυτές, παρέχεται ήδη βοήθεια σε χώρες για την ανάπτυξη της βιώσιμης αλιείας, την αποτελεσματική διαχείριση των συστημάτων παρακολούθησης και ελέγχου και την καταπολέμηση της παράνομης, αδήλωτης και ανεξέλεγκτης αλιείας. Η νέα γενιά συμφωνιών πρέπει να υιοθετήσει μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, όπου θα περιλαμβάνεται η προώθηση μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας καθώς και επενδύσεων στον τομέα της αλιείας. Χάρη στη νέα αυτή προσέγγιση, οι χώρες-εταίροι αναμένεται να ωφεληθούν περισσότερο και με βιώσιμο τρόπο από την ωκεάνια οικονομία.
    8,5 εκατ. ευρώ για τη διατήρηση της θαλάσσιας και της παράκτιας βιοποικιλότητας στη λεκάνη της Καραϊβικής Θάλασσας προς όφελος των κοινοτήτων που εξαρτώνται από τα οικοσυστήματα αυτά. Η δράση αυτή αφορά ιδίως βιοτόπους που απειλούνται από κακή χρήση, υπερεκμετάλλευση, ρύπανση καθώς και από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
  • 6 εκατ. ευρώ για τη στήριξη έργων στις χώρες της ΕΕ με σκοπό την ανάπτυξη διασυνοριακής συνεργασίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός αναπτύσσεται σε διασυνοριακό και διατομεακό επίπεδο έτσι ώστε οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη θάλασσα να διεξάγονται με αποτελεσματικό, ασφαλή και βιώσιμο τρόπο.
  • Χρηματοδότηση των δοκιμών των πρώτων εφαρμογών κυματικής και παλιρροϊκής συστοιχίας στην Ευρώπη το 2017, με συνεισφορά 1,5 εκατ. ευρώ προκειμένου να ενισχυθούν οι διοικήσεις και οι φορείς ανάπτυξης έργων που συμμετέχουν στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος.
  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση προτίθεται να καταρτίσει το πιλοτικό σχέδιο «Γαλάζιο Επιστημονικό Νέφος» για τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας σχετικά με την πρόσβαση, τη διαχείριση και τη χρήση θαλάσσιων δεδομένων, με στόχο τη βελτίωση της επεξεργασίας μεγάλων ποσοτήτων διαφόρων θαλάσσιων και ναυτικών δεδομένων που χρησιμοποιούν τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους. Επιπλέον, το γαλάζιο νέφος αποσκοπεί στην περαιτέρω προώθηση των εργασιών μεταξύ των επιστημόνων της ΕΕ και των διεθνών τους εταίρων. Οι τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους μπορούν να βελτιώσουν την παγκόσμια και περιφερειακή ωκεάνια επισκόπηση και πρόγνωση, που προωθούνται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του G7 για το μέλλον της θάλασσας και των ωκεανών, καθώς και στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται σε παγκόσμιο επίπεδο για τη δημιουργία βελτιωμένου παγκόσμιου συστήματος συστημάτων γεωεπισκόπησης (GEOSS).
  • Τουλάχιστον 1 εκατ. ευρώ για το παγκόσμιο πρόγραμμα αλιείας της Παγκόσμιας Τράπεζας (PROFISH). Στόχος του προγράμματος είναι να βελτιωθεί η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, η ευημερία των ανθρώπων και οι οικονομικές επιδόσεις της παγκόσμιας αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, με έμφαση στην καλή διαβίωση των φτωχών κοινοτήτων που απασχολούνται με την αλιεία και την ιχθυοκαλλιέργεια στον αναπτυσσόμενο κόσμο.
Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.