Πολυνομοσχέδιο: «Κρυφό» κόστος 4 δισ. ευρώ για το περιβάλλον

του Θοδωρή Καραουλάνη

Μπορεί η συζήτηση των μέτρων που περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο να μονοπώλησε σχεδόν την επικαιρότητα την περασμένη εβδομάδα, όμως δυστυχώς δεν αποκαλύφθηκαν τα προβλήματα στο σύνολό τους. Η Greenagenda αποκαλύπτει σήμερα μία σοβαρή επίπτωση του πολυνομοσχεδίου και της συμφωνίας με τους δανειστές της χώρας στο περιβάλλον: αφαιρούνται πόροι περίπου 4 δισ. ευρώ που αφορούν σε αυτό!

Συγκεκριμένα, όπως είναι γνωστό, οι πόροι του Πράσινου Ταμείου είναι δεσμευμένοι από το Υπουργείο Οικονομικών σε ποσοστό 97,5% και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις δράσεις του, λόγω των δεσμεύσεων της χώρας. Μέχρι την Τετάρτη το βράδυ, η δέσμευση αυτή ίσχυε μέχρι τα μέσα του 2018. Από την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, η δέσμευση αυτή επεκτείνεται μέχρι το 2021.

Πώς έγινε αυτό; Και γιατί δεν αναδείχθηκε; Να το εξηγήσουμε…

Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο αναφέρει τα εξής: «Κατά τη διάρκεια εφαρμογής του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής, η διάθεση των πόρων του Πράσινου Ταμείου κατ` έτος, όπως προβλέπονται στο άρθρο 8, για τις λειτουργικές του δαπάνες και την επίτευξη των σκοπών του, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το δύο και ήμισυ τοις εκατό (2,5%) επί του συνόλου των διαθεσίμων του κατά το τέλος του προηγούμενου έτους. Τα επιπλέον του ανωτέρω ποσοστού διαθέσιμα επιτρέπεται να περιέρχονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής». Αυτά προβλέπονται από τη διάταξη της παρ. 4 του άρθ. 3 του ν. 3889/2010, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 6β του άρθ. 39 του ν. 4024/2011 (ΦΕΚ Α’ 226/27.10.2011) και στη συνέχεια με το άρθ. 32 παρ. 4 του ν. 4111/2013 (ΦΕΚ Α’ 18/25.01.2013).

Τι συνέβη την περασμένη Τετάρτη;

Ψηφίσθηκε νέο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, ειδικότερα για τα έτη 2018 έως 2021, δηλαδή από τη λήξη του προηγούμενου Μεσοπρόθεσμου μέχρι το 2021, για τέσσερα συνολικά χρόνια. Αυτό αναφέρεται στο μέρος Ζ του πολυνομοσχεδίου και ειδικότερα στο άρθρο 163 και στο παράρτημα που συνοδεύει το νόμο (όπου περιέχονται αναλυτικοί πίνακες με τους δημοσιονομικούς στόχους).

Από τη λεκτική διατύπωση του άρθρου προκύπτει σαφώς ότι οι πόροι του Πράσινου Ταμείου, που μέχρι χθες γνωρίζαμε ότι αποδεσμεύονται το 2018, θα συνεχίσουν να είναι δεσμευμένοι κατά 97,5% μέχρι το 2021. Η greenagenda επικοινώνησε τόσο με νομικούς κύκλους που ασχολούνται με το ζήτημα όσο και με αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες του ΥΠΕΝ, που επιβεβαίωσαν ότι η ψήφιση νέου Μεσοπρόθεσμου σημαίνει παράταση της ισχύος της διάταξης που ισχύει για τους πόρους του Πράσινου Ταμείου.

Βέβαια πρέπει να αναφέρουμε ότι η πρόβλεψη για μεταφορά στον Κρατικό Προϋπολογισμό δεν έχει υλοποιηθεί. Και αυτό γιατί αν τυχόν οι δανειστές ή κάποιος «απερίσκεπτος» στο Υπουργείο Οικονομικών το ζητήσει, αυτομάτως σχεδόν θα υπάρξει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να κριθεί συνολικά αντισυνταγματική η ρύθμιση των αυθαιρέτων. Διότι το ΣτΕ έχει κρίνει ήδη ότι ο νόμος περί αυθαιρέτων είναι συνταγματικά ανεκτός επειδή ακριβώς υπάρχει, μεταξύ άλλων, το περιβαλλοντικό ισοζύγιο με συγκεκριμένες δράσεις αποκατάστασης της πολεοδομικής επιβάρυνσης που έχουν δημιουργήσει τα αυθαίρετα. Οπότε, σε μία τέτοια περίπτωση θα πρέπει να επιστραφούν όλα τα πρόστιμα στους πολίτες και να ακυρωθούν όλες οι πράξεις νομιμοποίησης ή τακτοποίησης αυθαιρέτων! Για αυτόν τον λόγο τα ποσά που έχει εισπράξει το Πράσινο Ταμείο κατά 97,5% παραμένουν σε προθεσμιακούς – ειδικούς λογαριασμούς του, (που τηρούνται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ενώ τα ρευστά διαθέσιμα βρίσκονται στην Τράπεζα της Ελλάδος) και συνυπολογίζονται στους δείκτες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, αλλά δεν χρησιμοποιούνται για τίποτε!

Και πόσοι είναι αυτοί οι πόροι;

Το Πράσινο Ταμείο δεν έχει ανακοινώσει τελευταία αναλυτικά οικονομικά στοιχεία (και αυτό δημιουργεί ερωτηματικά, αλλά θα επανέλθουμε σε αυτό σε άλλο ρεπορτάζ). Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τα ρευστά του διαθέσιμα, όπως περιλαμβάνονται στην τελευταία έγκριση του προϋπολογισμού του, στα στοιχεία απολογισμού της 31/12/2015 αποτυπώνεται ότι το Πράσινο Ταμείο είχε καταθέσεις (διαθέσιμα, όπως χαρακτηρίζονται) 2.550.639.038 ευρώ. Ως γνωστόν η πλειονότητα αυτών των χρημάτων, όπως και γενικά των πόρων του Πράσινου Ταμείου, προέρχεται από τις δηλώσεις αυθαιρέτων, δηλαδή του νόμου 4178/2013 που ισχύει σήμερα.

Όμως, σύμφωνα με τα πιο επίκαιρα στοιχεία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, που λειτουργεί το σχετικό πληροφοριακό σύστημα, όπως ανακοινώθηκαν επισήμως, προκύπτει ότι το σύνολο των καταχωρηθέντων προστίμων από τη νομοθεσία αυθαιρέτων ανέρχεται σε 3,3 δις ευρώ, με τα 1,8 δις ευρώ να έχουν ήδη εισπραχθεί από το κράτος. Αν μάλιστα συνυπολογίσουμε και το περισσότερο από 1 δις ευρώ που έχει πάρει το Πράσινο Ταμείο από το νόμο 3843 για τους ημιυπαίθριους, δημιουργείται ένας «κουμπαράς» σχεδόν 4,5 δις ευρώ για συγκεκριμένες δράσεις περιβαλλοντικού ισοζυγίου, όπως προβλέπει ο νόμος. Αν αφαιρέσουμε τα χρήματα που έχει ήδη δώσει το Πράσινο Ταμείο τα τελευταία χρόνια αλλά και όσα θα δοθούν τα επόμενα, με βάση το όριο του 2,5%, προκύπτει ο αριθμός των περίπου 4 δις ευρώ που θα παραμείνουν δεσμευμένοι με βάση το νέο Μακροπρόθεσμο μέχρι το 2021!

Και εδώ δυστυχώς βρίσκεται μια δεύτερη τραγωδία: η έλλειψη φαντασίας και δυνατότητας διαπραγμάτευσης των κυβερνήσεων έχει στερήσει πολλαπλάσιους πόρους από έργα για το φυσικό περιβάλλον, όπως έχει αποκαλύψει πρώτη η Greenagenda και ανέφερε δημοσίως πρόσφατα ο Πρόεδρος του ΤΕΕ.

Και αυτά τα ποσά αναφέρονται χωρίς να υπολογίζουμε τυχόν θετική επίπτωση, όπως αύξηση δηλώσεων (επομένως και εσόδων) από το νόμο που έχει προαναγγείλει η κυβέρνηση ότι θα ψηφίσει η κυβέρνηση μέσα στον επόμενο μήνα. Άλλωστε η όποια θετική επίπτωση θα παραμείνει και αυτή δεσμευμένη κατά 97,5%. Σημειώνουμε μάλιστα ότι τυχόν ψήφιση νέου νόμου για τα αυθαίρετα δεν μεταβάλλει την ανωτέρω νομική ρύθμιση, η οποία δεν περιλαμβάνεται στο νόμο για τα αυθαίρετα αλλά σε άλλα νομοθετήματα. Θυμίζουμε επίσης ότι βασικό επιχείρημα της εισήγησης νέου νόμου για τα αυθαίρετα, επί Υπουργίας Γιάννη Τσιρώνη που τον ξεκίνησε, ήταν η πρόθεση της κυβέρνησης να αξιοποιήσει αυτά τα χρήματα εκτός μνημονιακών δεσμεύσεων από το 2018. Πρόθεση που αναιρέθηκε πλέον πλήρως από χθες.

Δυστυχώς η σημερινή αποκάλυψη της greenagenda δεν αναδείχθηκε κατά τη συζήτηση του πολυνομοσχεδίου στη Βουλή. Και αυτό σημαίνει ότι οι βουλευτές, που εκπροσωπούν όλη την ελληνική περιφέρεια, δεν έμαθαν ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ως τελικός δικαιούχος των χρηματοδοτήσεων του Πράσινου Ταμείου, δηλαδή οι εκλογικές του περιφέρειες, έχασαν 4 δις ευρώ για τέσσερα ακόμη χρόνια που θα πήγαιναν σε αναγκαία περιβαλλοντικά έργα…

Και ένα σχετικό υστερόγραφο: σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις για το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δηλαδή την ανάθεση αρμοδιοτήτων από τον Πρωθυπουργό στον Υπουργό Γιώργο Σταθάκη και στον Αναπληρωτή Υπουργό Σωκράτη Φάμελλο προκύπτει ότι η αρμοδιότητα επί του Πράσινου Ταμείου είναι κοινή. Άλλωστε και οι δύο υπογράφουν τις σχετικές υπουργικές αποφάσεις που το αφορούν. Όμως το πολυνομοσχέδιο, όπως κατατέθηκε στη Βουλή, δεν φέρει την υπογραφή του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕΝ, προφανώς εκ παραδρομής της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης, δημιουργώντας νομικό ζήτημα για τη νομιμότητα πρότασης του Μεσοπρόθεσμου από την Κυβέρνηση στη Βουλή, τουλάχιστον κατά το μέρος που περιλαμβάνονται στους πίνακες των δημοσιονομικών μεγεθών οι πόροι του Πράσινου Ταμείου, όπως σχολίασαν νομικοί κύκλοι στην greenagenda…

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.