ΣΒΒΕ: «Ενεργειακή και περιβαλλοντική αναβάθμιση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων μέσω ΕΣΠΑ »

Του Γιώργου Μητράκη

Τι περιλαμβάνει η πρόταση του ΣΒΒΕ προς την κυβέρνηση

Την επιδότηση επιχειρήσεων μέσω του ΕΣΠΑ για να αποκτήσουν βιομηχανικά ακίνητα - κουφάρια που σχολάζουν λόγω του λουκέτου που έβαλαν αρκετές βιομηχανίες, με σκοπό την περιβαλλοντική και ενεργειακή αναβάθμισή τους και τελικό στόχο την εκ νέου βιομηχανική αξιοποίησή τους προτείνει ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος.

Σύμφωνα με σχετική εισήγηση του ΣΒΒΕ στην υφυπουργό Βιομηχανίας Θεοδώρα Τζάκρη στην ουσία αυτά τα εγκαταλειμμένα κτίρια –σε πολλά από αυτά υπάρχει ακόμη ο εξοπλισμός- αποτελούν όχι μόνο μια δυνητικά αξιοποιήσιμη υποδομή, αλλά και μια περιβαλλοντική βόμβα.

Όπως σημειώνει ο Σύνδεσμος πολλά από αυτά τα πάγια αν και αποκτήθηκαν είτε μέσω κοινοτικών, είτε μέσω εθνικό επιδοτήσεων (Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης και Αναπτυξιακοί Νόμοι) κατέληξαν στις τράπεζες, με σκοπό την αποκατάσταση των κόκκινων δανείων. Κάτι ωστόσο που δεν λύνει κάποιο πρόβλημα, αφού –όπως υπογραμμίζει ο ΣΒΒΕ- η σημερινή τους αξία είναι πολύ χαμηλή.

Στο υπόμνημα του προς την κ. Τζάκρη ο ΣΒΒΕ επικαλείται το νέο ΕΣΠΑ και τις δυνατότητες που παρέχει. Συγκεκριμένα σημειώνει δύο δυνατότητες: Πρώτον, τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 651/2014, σύμφωνα με τον οποίο «είναι επιλέξιμη δαπάνη η πώληση, αξιοποίηση και αναπαλαίωση των εγκαταλειμμένων κτιρίων, καθώς και την αναβάθμιση του εξοπλισμού τους».

Δεύτερον, το πρόγραμμα ΕΠΑΝΕΚ και συγκεκριμένα το θεματικό στόχο 1 για καινοτομία και έρευνα, στον οποίο περιλαμβάνεται η επιδότηση για το σχηματισμό συμπράξεων (ΣΔΙΤ, clusters κ.λπ)-, καθώς και το θεματικό στόχο 6 για τη στήριξη της βιομηχανικής μετάβασης προς μια οικονομία με αποδοτική χρήση των πόρων, προώθηση της πράσινης ανάπτυξης, της οικολογικής καινοτομίας και της διαχείρισης περιβαλλοντικών επιδόσεων, που περιλαμβάνει την ενεργειακή – περιβαλλοντική αναβάθμιση παγίων.

Οδικός χάρτης

Προκειμένου να προχωρήσει αυτό το σχέδιο ο ΣΒΒΕ προτείνει έναν οδικό χάρτη, καθώς απαιτείται κατάλληλη προετοιμασία όλων των εμπλεκόμενων μερών, ορθό σχεδιασμό και άρτια επιστημονική στοιχειοθέτηση. Όπως υπογραμμίζει θα πρέπει να προηγηθούν επιστημονικές μελέτες για την Εκτίμηση και Μείωση του Ενεργειακού και Περιβαλλοντικού Αποτυπώματος (Footprint) των Βιομηχανιών. Οι μελέτες θα πρέπει να στηρίζονται στη Διαχείριση Κύκλου Ζωής (Life Cycle Management) και συγκεκριμένα στην Ανάλυση Κύκλου Ζωής (Life Cycle Assessment) η οποία είναι ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία περιβαλλοντικής διαχείρισης και λήψης αποφάσεων που συμβάλλει ουσιαστικά στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην πρόληψη της ρύπανσης και στην εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Επίσης είναι πολύ σημαντικό από τις μελέτες να προκύψουν μετρήσιμοι δείκτες αειφορίας. Με την ανάπτυξη τέτοιων δεικτών, μία βιομηχανία μπορεί να ποσοτικοποίησει και να ελέγξει πλήρως τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές πτυχές της. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να εδραιώσει μία βάση για σύγκριση, να θέσει περιβαλλοντικούς στόχους, και τελικά μετά την επίτευξή τους να αναλύσει και επικοινωνήσει τις απαραίτητες βελτιώσεις με τον πλέον επιστημονικό τρόπο. Οι βελτιώσεις αυτές θα αντανακλώνται στα προϊόντα τους, τα οποία αναμένεται να γίνουν πιο ελκυστικά στον καταναλωτή, και έτσι τελικά να ενισχυθεί σημαντικά η ανταγωνιστικότητά τους.

Για την εξοικονόμηση ενέργειας –σύμφωνα με την πρόταση του ΣΒΒΕ- οι επεμβάσεις σε μία ελληνική βιομηχανία μπορούν να είναι από κάποιες απλές ενεργειακές παρεμβάσεις με χαμηλό κόστος, μέχρι επεμβάσεις υψηλότερου κόστους με μεσο-μακροπρόθεσμα οφέλη. Σε κάθε περίπτωση, ένα πρόγραμμα επεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε μία βιομηχανία θα πρέπει να εφαρμοσθεί σε τομείς όπου υπάρχει σημαντικό δυναμικό εξοικονόμησης ενέργειας με αποτέλεσμα τη μεγιστοποίηση του περιβαλλοντικού και οικονομικού οφέλους που θα προκύψει από τις επεμβάσεις και έτσι την βιωσιμότητα καθώς και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας σε ένα τόσο δύσκολο και απαιτητικό περιβάλλον μιας οικονομικής κρίσης.

Διπλή παρέμβαση

 

Συνοπτικά τα σημεία παρέμβασης στη βιομηχανία με στόχο την εξοικονόμηση πόρων και ενέργειας είναι:

  1. Στην παραγωγική διαδικασία, όπου μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις για ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης πρώτων υλών και νερού, της μείωσης της καταναλισκόμενης ενέργειας και αποβλήτων και πιθανώς της επαναχρησιμοποίησης αποβλήτων που υπό άλλες συνθήκες θα απορρίπτονταν.

Οι σημαντικότερες επεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας που μπορούν να υλοποιηθούν σε μία παραγωγική διαδικασία είναι η αντικατάσταση ηλεκτροκινητήρων με σύγχρονους κινητήρες υψηλού βαθμού απόδοσης, ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων πεπιεσμένου αέρα, η ρύθμιση, συντήρηση, αντικατάσταση λεβήτων, φούρνων, κλιβάνων, η θερμομόνωση αγωγών, δεξαμενών και άλλου εξοπλισμού, η ανάκτηση θερμότητας, η εγκατάσταση συστήματος ενεργειακής διαχείρισης, η υποκατάσταση υγρών καυσίμων από φυσικό αέριο, η εγκατάσταση συστήματος συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού κ.α.

 

  1. Στην εξοικονόμηση ενέργειας στον κτιριακό τομέα. Ο οικιακός και τριτογενής τομέας, αποτελούν το μεγαλύτερο καταναλωτή τελικής ενέργειας χρήσης με ποσοστό 39% στην ΕΕ (στοιχεία της Eurostat για το 2008) και με συνεχή αυξητική τάση, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση ενέργειας στο μέλλον και κατά συνέπεια αυξημένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Παρά τη σημαντική βελτίωση που έχει επιτευχθεί στην ενεργειακή αποδοτικότητα των συσκευών, του εξοπλισμού θέρμανσης-ψύξης και του φωτισμού, τα τελευταία δέκα χρόνια, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στον οικιακό και στον τριτογενή τομέα αυξάνεται κατά 2% και 3% κάθε έτος, αντιστοίχως. Συνοπτικά οι παρεμβάσεις που εφαρμόζονται στα κτίρια με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας και τη βελτίωσης της αποδοτικότητας αυτών είναι η θερμομόνωση κτιριακού κελύφους, στα συστήματα θέρμανσης/κλιματισμού, στον φωτισμό (π.χ. χρήση λαμπτήρων led), φυσικός αερισμός, η εγκατάσταση διατάξεων ανάκτησης απορριπτόμενης ενέργειας κλπ.

Ενεργοβόρα χώρα

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, η συμμετοχή της βιομηχανίας στη συνολική κατανάλωση τελικής ενέργειας ανέρχεται περίπου στο 24%, ενώ από τη συνολική ενέργεια που καταναλώνεται στη βιομηχανία, περίπου το 25% είναι ηλεκτρισμός. Γενικά, η ενεργειακή ένταση (κατανάλωση ενέργειας ανά μονάδα παραγόμενου προϊόντος) που παρουσιάζει η ελληνική βιομηχανία είναι υψηλή σε σχέση με χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εμφανίζουν παρεμφερή βιομηχανική δομή και ανάπτυξη. Αυτό σημαίνει ότι για τη χώρα μας η κατανάλωση ενέργειας πραγματοποιείται με πολύ χαμηλό βαθμό απόδοσης.

 

Ο χαμηλός αυτός βαθμός ενεργειακής απόδοσης, οφείλεται κυρίως στην έλλειψη επεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας αλλά και εκσυγχρονισμού. Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω των γενικότερων οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο βιομηχανικός κλάδος, τα οποία έχουν σαν αποτέλεσμα η υλοποίηση επεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας να μην ανήκει στις προτεραιότητες των περισσότερων ελληνικών βιομηχανιών. Συγχρόνως, υπάρχει και άγνοια για τις σημαντικές δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας που υπάρχουν στην ελληνική βιομηχανία, καθώς και για τα οφέλη που μπορούν να προκύψουν από αυτήν, τα οποία είναι τόσο οικονομικά, όσο και περιβαλλοντικά, δεδομένου ότι η παραγωγή ενέργειας είναι η μεγαλύτερη πηγή παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου (Greenhouse gases - GHG).

 

Επιπλέον της ενεργειακής σπατάλης, το αυξημένο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας (λόγω και της αύξησης των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών αερίων ρύπων στον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής), φέρνει την ελληνική βιομηχανία αντιμέτωπη με τον κίνδυνο όχι μόνο της περαιτέρω μείωσης της ανταγωνιστικότητάς της, αλλά ακόμα και της ίδιας της βιωσιμότητάς της.

Το ενεργειακό αποτύπωμα είναι όμως μία μόνο πτυχή της συνολικής παραγωγής αερίων του θερμοκηπίου και της γενικότερης περιβαλλοντικής επίδοσης μιας βιομηχανίας. Η κατανάλωση πόρων, νερού αλλά και η παραγωγή αποβλήτων πρέπει επίσης να συνυπολογίζονται όταν εκτιμάται το γενικότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας βιομηχανίας. Πολλές βιομηχανίες μάλιστα (για παράδειγμα οι κλωστοϋφαντουργίες) αντιμετώπισαν πολύ σοβαρά οικονομικά προβλήματα λόγω του μεγάλου κόστους της διαχείρισης των αποβλήτων τους.

Τα οφέλη

 

Με βάση όλα τα παραπάνω, η εξεύρεση άμεσων και πρακτικών λύσεων που θα περιορίζουν κατά το δυνατό την επιπλέον οικονομική και περιβαλλοντική επιβάρυνση των βιομηχανιών κρίνεται τόσο επιβεβλημένη, όσο και επείγουσα. ως πολύτιμες ανάσες στη δοκιμαζόμενη ελληνική βιομηχανία, ώστε να επιτύχουν τα ακόλουθα περιβαλλοντικά οφέλη:

  1. Μείωση των εκπομπών των αέριων ρύπων και προσαρμογή των βιομηχανιών στις υπό εφαρμογή σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες.
  2. Θετική συμβολή στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, λόγω μείωσης της κατανάλωσης ενέργειας.
  3. Συμβολή στην προσπάθεια της χώρας για μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα και των εισαγωγών προϊόντων υψηλού περιβαλλοντικού κόστους.
  4. Συμβολή στην επίτευξη των στόχων και των δεσμεύσεων της χώρας, που έχουν τεθεί για τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου σε διεθνές επίπεδο.
  5. Συμβολή στην κυκλική οικονομία για την εξοικονόμηση και αποδοτικότερη χρήση των πόρων σύμφωνα με τις νέες απαιτήσεις της ΕΕ στο 7ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον (2014 - 2020).

 

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.