Τι προτείνει το Φόρουμ βιομηχανίας για ΒΙΠΕ και χρήσεις γης

Το Φόρουμ Βιομηχανίας, το νέο θεσμικό όργανο συνεργασίας της Πολιτείας με τους επιχειρηματικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς που εστιάζει στα θέματα και τα προβλήματα της ελληνικής μεταποίησης, ασχολήθηκε τους τελευταίους τρεις μήνες με σωρεία θεμάτων αλλά και με ένα ειδικό θέμα με έντονες περιβαλλοντικές διαστάσεις. Αυτό είναι η χωροταξία και οι χρήσεις γης και ειδικότερα η ανάπτυξη Επιχειρηματικών Πάρκων στην χώρα.

Είναι γνωστό σε όλους μας το πρόβλημα με την άναρχη διασπορά των βιομηχανιών σε όλη τη χώρα και τα προβλήματα, κυρίως περιβαλλοντικά αλλά όχι μόνο, που έχουν δημιουργηθεί.

Αυτή η διασπορά – η οποία έχει πολλές αιτίες αλλά συνέβη κυρίως λόγω των περιοριστικών διατάξεων για την εγκατάσταση βιομηχανιών στα αστικά κέντρα – δημιούργησε φαινόμενα μεγάλης συγκέντρωσης μεμονωμένων βιομηχανιών σε ορισμένες περιοχές (που βρίσκονταν εκτός των περιοριστικών διατάξεων) καθώς προσέλκυαν προφανώς  την προτίμηση των επιχειρήσεων. Οι συγκεντρώσεις αυτές, ως υποκατηγορία των βιομηχανικών χρήσεων γης, καλούνται συνήθως Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (ΑΒΣ). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ΑΒΣ των Οινοφύτων Βοιωτίας, όπου εγκαταστάθηκαν σχεδόν διακόσιες βιομηχανικές επιχειρήσεις δημιουργώντας την εντύπωση ύπαρξης οργανωμένου Επιχειρηματικού Πάρκου, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχουν θεσμοθετηθεί ως βιομηχανικές ούτε καν οι χρήσεις γης σε όλη την περιοχή.

Οι βιομηχανίες που είναι εγκατεστημένες στις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις, συνήθως αναγκάζονται, σχεδόν κάθε μία χωριστά, να αναπτύξουν δικές τους υποδομές, χωρίς συνολικό σχεδιασμό, προκαλώντας μια σειρά περιβαλλοντικών επιπτώσεων – ακόμη και όταν λειτουργούν απολύτως νόμιμα -  όπως: αισθητική υποβάθμιση του τοπίου, σημαντική εξάπλωση εις βάρος φυσικών περιοχών, μεγάλη κατανάλωση φυσικών πόρων (νερού, ενέργειας κλπ). Συχνά οι υποδομές αυτές δεν είναι πλήρης. Αυτού του είδους οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις αρχίζουν να γίνονται πιο έντονες όταν το άθροισμα των επιφανειών κάλυψης των δομημένων γηπέδων υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) της συνολικής έκτασης.

Στις περιπτώσεις αυτές καθίσταται αναγκαία και χρήσιμη η θεσμοθέτηση και δημιουργία οργανωμένου Επιχειρηματικού Πάρκου, προς άμβλυνση και μακροπρόθεσμα εξάλειψη των αρνητικών επιπτώσεων. Εξ ορισμού το Επιχειρηματικό Πάρκο είναι μια έκταση, που αποκτάται από το φορέα ανάπτυξης του, οργανώνεται με βάση ένα ρυμοτομικό σχέδιο, εφοδιάζεται με όλα τα δίκτυα υποδομής (οδικό δίκτυο, δίκτυα αποχέτευσης ακαθάρτων και ομβρίων, δίκτυα ύδρευσης, δίκτυα ηλεκτροδότησης, δίκτυα τηλεπικοινωνιών κ.λπ.) και διατίθεται σε μορφή οικοπέδων για την εγκατάσταση βιομηχανιών ή και άλλων επιχειρήσεων, στις οποίες παρέχει πρόσθετες υπηρεσίες και πολεοδομικά και οικονομικά κίνητρα. Έτσι λοιπόν τα Επιχειρηματικά Πάρκα γίνονται στην πράξη ένα σημαντικό εργαλείο ανάπτυξης της βιομηχανίας αλλά και προστασίας του περιβάλλοντος.

Ας δούμε όμως πρώτα την ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης. Αναλυτικά, οι διαπιστώσεις του Φόρουμ Βιομηχανίας, που εξασφάλισε η Greenagenda, για το χωροταξικό πλαίσιο και τα επιχειρηματικά πάρκα έχουν ως εξής:

Χωροταξικό / Επιχειρηματικά Πάρκα
- Διαπιστώνεται ότι το υφιστάμενο μη ολοκληρωμένο καθεστώς χρήσεων γης (σε τοπικό επίπεδο) αποτελεί σημαντικό παράγοντα αβεβαιότητας για το σχεδιασμό επενδύσεων και για τη λειτουργία υφισταμένων επιχειρήσεων. Δεν έχουν αξιοποιηθεί οι προβλέψεις του Ν.4269/2014 (άρθρο 6, παρ. 1.δ) σχετικά με τις κατευθύνσεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων ανά Δήμο.
- Οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Δραστηριοτήτων λόγω οικονομιών κλίμακας, απλούστευσης αδειοδοτικών διαδικασιών και ασφάλειας δικαίου, αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική τυπολογική περίπτωση βιομηχανικών χρήσεων γης, για την εγκατάσταση βιομηχανιών. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο των Οργανωμένων Υποδοχέων Δραστηριοτήτων, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει με το Τρίτο Μέρος του Ν.3982/2011, συνεχίζει να παρουσιάζει προβλήματα.
- Ο περιορισμένος αριθμός Οργανωμένων Υποδοχέων Δραστηριοτήτων σε συνδυασμό με τις περιοριστικές κατά καιρούς διατάξεις για τη βιομηχανία, στο λεκανοπέδιο της Αττικής και αλλού, δημιούργησαν φαινόμενα μεγάλης συγκέντρωσης μεμονωμένων βιομηχανιών σε περιοχές που βρίσκονταν εκτός των περιοριστικών διατάξεων. Αυτές οι συγκεντρώσεις συνήθως καλούνται Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (ΑΒΣ). Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις, μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας, μπορεί να συναντήσει κανείς σε πολλές περιοχές της Ελλάδας (Οινόφυτα, Θεσσαλονίκη κ.α.). Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι αναγκαία στη θέση των ΑΒΣ η δημιουργία οργανωμένων Επιχειρηματικών Πάρκων Εξυγίανσης (ΕΠΕ).
- Σημαντικά θέματα υπάρχουν με τη λειτουργία βιομηχανιών – βιοτεχνιών (κυρίως ΜμΕ) μέσα στον αστικό ιστό. Η πολιτική του Κράτους τα τελευταία 30 χρόνια κινείτο στην κατεύθυνση της απομάκρυνσης τους σε περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως, με εξαίρεση τα επαγγελματικά εργαστήρια, με το επιχείρημα του περιορισμού της ρύπανσης στις κατοικημένες περιοχές. Ωστόσο, η διεθνής πρακτική σε αυτές τις περιπτώσεις είναι να επιτρέπονται γενικά οι δραστηριότητες χαμηλής όχλησης (και όχι μόνο τα επαγγελματικά εργαστήρια) μέσα στο αστικό ιστό, διότι σε αυτές τις περιπτώσεις προκύπτει σημαντική μείωση της ρύπανσης που προέρχεται από την κυκλοφορία οχημάτων και εν γένει μέσων μεταφοράς.

Πέρα από τις διατυπώσεις, το Φόρουμ Βιομηχανίας περνά και σε προτάσεις για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προβλημάτων. Ειδικότερα:

Β.2) Χωροταξικό / Επιχειρηματικά Πάρκα
- άμεση ενεργοποίηση του άρθρου 6, παρ.1δ του Ν.4269/2014.
- έκδοση νομοθετικής ρύθμισης για το θέμα της μη συμβατότητας μεταξύ των όρων δόμησης που προβλέπονται από τα κατά τόπον σχέδια χρήσεων γης τοπικού επιπέδου (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ κλπ) και των όρων δόμησης του άρθρου 52 του Ν.3982/2011, όταν πρόκειται να ιδρυθεί Επιχειρηματικό Πάρκο σε περιοχή όπου υπάρχουν τέτοια σχέδια.
- διερεύνηση της δυνατότητας, λαμβανομένης υπόψη της οικονομικής κρίσεως και ενόψει της επικείμενης τροποποίησης του Προεδρικού Διατάγματος για την κατηγοριοποίηση των χρήσεων γης, να επιτρέπονται μέσα στο αστικό ιστό (στην περιοχή Γενικής Κατοικίας), πέραν των επαγγελματικών εργαστηρίων, και δραστηριότητες χαμηλής όχλησης μεγαλύτερου μεγέθους.
- διερεύνηση της δυνατότητας να επιτρέπεται μέσα στους Οργανωμένους Υποδοχείς Δραστηριοτήτων της Αττικής, η ίδρυση νέων δραστηριοτήτων μέσης όχλησης.
- έκδοση νομοθετικής ρύθμισης για το θέμα της υποχρεωτικής χωροθέτησης ενός τουλάχιστον Επιχειρηματικού Πάρκου, εκτάσεως προσδιορισμένης με οικονομοτεχνικά κριτήρια κατά περίπτωση Δήμου, π.χ. 1000 στρ., εντός των διοικητικών ορίων κάθε Δήμου.
- το θεσμικό πλαίσιο χωροθέτησης και ανάπτυξης των Οργανωμένων Υποδοχέων Δραστηριοτήτων, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις που έχουν γίνει με το Τρίτο Μέρος του Ν.3982/2011, παρουσιάζει προβλήματα και απαιτούνται βελτιώσεις. Στο Παράρτημα Β παρουσιάζονται αναλυτικά οι κατευθύνσεις και τα μέτρα για την απαιτούμενη  βελτίωση του υφιστάμενου πλαισίου αδειοδότησης Επιχειρηματικών Πάρκων (Ν. 3982/2011) και επιπλέον ολοκληρωμένη πρόταση που κατατέθηκε για τα Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης.
- προτείνεται η τροποποίηση του άρθρου 51 του Ν.3982/2011 «Επιχορήγηση έργων υποδομής Επιχειρηματικών Πάρκων» έτσι ώστε να εκδίδονται προκηρύξεις κάθε χρόνο και να υπάρχει ενιαίο ποσοστό επιχορήγησης για όλη τη Χώρα. Απαιτείται η αύξηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού  στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο (ΕΠΑνΕΚ).

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας