Το ν/σ για τους Φορείς Natura και οι πέντε άξονες αλλαγών για τη βιοποικιλότητα

του Θοδωρή Καραουλάνη

Ως σημαντική μεταρρύθμιση που είχε ανάγκη η χώρα αλλά και ως μία από τις πέντε βασικές αλλαγές που προωθεί το ΥΠΕΝ στα θέματα βιοποικιλότητας και προστασίας περιβάλλοντος παρουσίασε ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος το νομοσχέδιο για τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, που κατατίθεται άμεσα στη Βουλή.

Ο αναπληρωτής υπουργός Σ. Φάμελλος τόνισε ότι η παρούσα κυβέρνηση από την αρχή της θητείας της έθεσε τη βιοποικιλότητα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος ως προτεραιότητα. Τόσο κατά τη θητεία του Γιάννη Τσιρώνη όσο και από την αρχή της δικής του θητείας στο ΥΠΕΝ, ο Σωκράτης Φάμελλος τόνισε ότι η παρούσα κυβέρνηση βλέπει πολύ διαφορετικά τα πράγματα από ότι γινόνταν στο παρελθόν, κάνοντας ουσιαστικό διάλογο για όλα τα θέματα περιβάλλοντος και οδηγώντας σε λύση χρονίζοντα προβλήματα.

Σύμφωνα με τον Σωκράτη Φάμελλο, οι πέντε σημαντικές παρεμβάσεις του ΥΠΕΝ, που συνιστούν μία νέα ολοκληρωμένη προσέγγιση της χώρας στα θέματα βιοποικιλότητας, είναι οι εξής:

  1. Η αλλαγή στο θεσμικό πλαίσιο του ίδιου του Υπουργείου, με τον νέο Οργανισμό, όπου το παλαιό Τμήμα Βιοποικιλότητας αναβαθμίστηκε σε ξεχωριστή Διεύθυνση, κάτι που αφενός συμβολίζει τη σημασία που δίνεται από την πολιτική ηγεσία στο ζήτημα και αφετέρου δίνει μεγαλύτερη «βαρύτητα» ιεραρχικά στα ζητήματα αλλά οδηγεί και σε καλύτερη στελέχωση των αρμοδίων υπηρεσιών.
  2. Η ολοκλήρωση του καταλόγου των περιοχών Natura – Φύση 2000, με την υπουργική απόφαση του Δεκεμβρίου 2017. Με αυτόν τον κατάλογο, οι περιοχές προστασίας ανέρχονται πλέον σε 446 (από 419 παλαιότερα), το ποσοστό της έκτασης των χερσαίων περιοχών Natura 2000 ανέρχεται στο 27,9% (από 27,7 μέχρι τώρα) και το αντίστοιχο ποσοστό της θαλάσσιας έκτασης της χώρας ανέρχεται σε 22,3% (από 6,12% παλιότερα). Με αυτήν την απόφαση, αλλά και τις άλλες δράσεις του ΥΠΕΝ για τις προστατευόμενες περιοχές, ο Σωκράτης Φάμελλος υποστηρίζει ότι βρίσκονται σε διαδικασία να πείσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι λύνονται τα προβλήματα στο θεσμικό πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος τόσο για τις περιοχές «Ειδικές Ζώνες Διατήρησης» όσο και για τις περιοχές «Ζώνες Ειδικής Προστασίας», που προβλέπονται από τις κοινοτικές οδηγίες, και η Επιτροπή έκρινε ότι η χώρα δεν προστατεύει αποτελεσματικά – εκκρεμεί μάλιστα δίκη EU PILOTστο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το θέμα.
  3. Όσον αφορά τα μέτρα προστασίας στις περιοχές natura,ο ΑνΥΠΕΝ ανακοίνωσε ότι βρίσκεται στο στάδιο αξιολόγησης των προσφορών και προετοιμασίας των συμβάσεων ο σχετικός διεθνής διαγωνισμός που θα αναδείξει τους αναδόχους των έργων που θα παραδώσουν Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, Προσχέδια Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και Σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας για όλες τις περιοχές Natura της χώρας. Αυτή η διαδικασία αποτελεί την Τρίτη μεγάλη αλλαγή που φέρνει το ΥΠΕΝ και ταυτόχρονα ικανοποιεί μία μεγάλη θεσμική έλλειψη προστασίας για την οποία μάλιστα μας εγκαλούσε επί χρόνια η Κομισιόν, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά
  4. Τέταρτη μεγάλη αλλαγή είναι η έγκριση του μεγάλου προγράμματος LIFE IP, του πρώτου ολοκληρωμένου έργου LIFE προστασίας για την Ελλάδα, το οποίο θα διαρκέσει οκτώ χρόνια, έχει προϋπολογισμό 17 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 12,2 εκατομμύρια αποτελκεί κοινοτική συμμετοχή. Δηλαδή, τόνισε ο Σωκράτης Φάμελλος, «φέραμε περισσότερα από 10 εκατομμύρια ευρώ κοινοτικό χρήμα για την προστασία των περιοχών natura».
  5. Πέμπτη και εξίσου σημαντική πρωτοβουλία είναι φυσικά το ίδιο το νομοσχέδιο για τους Φορείς Διαχείρισης που κατατίθεται στη Βουλή

Σύμφωνα με τον Σωκράτη Φάμελλο, η παρούσα κυβέρνηση, με το νομοσχέδιο που εισηγείται, κάνει βαθιά μεταρρύθμιση και υλοποιεί όσα δεν έγιναν και έπρεπε να έχουν γίνει τις προηγούμενες δεκαετίες. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τον Αν. ΥΠΕΝ:

  • Η κυβέρνηση επιλέγει οι Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών να αποτελέσουν το βασικό εργαλείο πολιτικής για τη βιοποικιλότητα και την προστασία της στη χώρα, υπό την εποπτεία του ΥΠΕΝ. Για αυτόν τον λόγο – και όχι ως κοινοτική υποχρέωση - γίνεται η στρατηγική επιλογή να ενταχθούν όλες οι περιοχές natura σε Φορείς Διαχείρισης, ενισχύοντας και διευρύνοντας τους 26 υφιστάμενους φορείς και ιδρύοντας τελικά 8 νέους, κι αυτό γιατί την τελευταία στιγμή, σε αντίθεση με το προσχέδιο, αποφασίστηκε ο «Φορέας Διαχείρισης ευρύτερης περιοχής Βόρα – Λιμνών Δυτικής Μακεδονίας» να «σπάσει» στα δύο: τον ΦΔ Προστατευόμενων Περιοχών Βόρα – Πάικου – Βερμίου, με έδρα την Έδεσσα, και τον ΦΔ Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Μακεδονίας, με έδρα την Καστοριά. Συνολικά δηλαδή θα υπάρχουν στη χώρα 36 Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών.
  • Για πρώτη φορά προβλέπεται και επιβεβαιώνεται (από το ΓΛΚ) και υλοποιείται η χρηματοδότηση του φυσικού περιβάλλοντος (μέσα από τους ΦΔΠΠ) από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η χρηματοδότηση αυτή θα ρέει κανονικά από το 2019. Όμως ακόμη και για το 2018 ο Σωκράτης Φάμελλος ανέφερε ότι προβλέπονται ήδη, ως μεταβατική χρονιά, 4 εκατομμύρια ευρώ.
  • Επιλύεται το θέμα της εργασίας στους ΦΔΠΠ. Σύμφωνα με τον Σωκράτη Φάμελλο, το 2007-2008 έγιναν διαδικασίες προσλήψεων στους ΦΔΠΠ 350 – 360 ατόμων, αλλά αυτές ήταν με συμβάσεις έργου που είχαν ημερομηνία λήξης και γίνονταν μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα και το ΕΣΠΑ. Αυτό είχε τη σημασία του, σύμφωνα με τον Αν. ΥΠΕΝ. Ο Σωκράτης Φάμελλος δεσμεύθηκε ότι με τον νέο νόμο εξασφαλίζονται 8μηνες συμβάσεις μέχρι το τέλος του 2018, διασφαλίζεται ενδιάμεση χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο, προβλέπεται η δημιουργία οργανογραμμάτων με συγκεκριμένες θέσεις εργασίας για τους φορείς διαχείρισης και έπεται η έκδοση προκηρύξεων για θέσεις αορίστου χρόνου που θα πληρωθούν το 2019.
  • Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη τις αρμοδιότητες και τα θέματα συγκρότησης και λειτουργίας των φορέων. Προβλέπεται μάλιστα ακόμη και αξιολόγηση των Φορέων Διαχείρισης τόσο από το ΥΠΕΝ όσο και από τις τοπικές κοινωνίες. Όσον αφορά τη λειτουργία τους, επειδή διευρύνονται τα όρια, ακόμη και σε απομακρυσμένες από την έδρα περιοχές για πολλούς από αυτούς, προβλέπεται η ίδρυση και παραρτημάτων, ενώ παράλληλα επιλύεται σειρά γραφειοκρατικών προβλημάτων (όπως η κάλυψη των εξόδων μετακίνησης που αποτελεί «βραχνά» για τους φορείς εδώ και χρόνια).
  • Ειδική αναφορά έκανε ο Αν. ΥΠΕΝ στο ζήτημα της τοπικότητας, καθώς όπως ανέφερε ο Σωκράτης Φάμελλος προβλέπεται η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών (παραγωγικοί φορείς, ΜΚΟ κλπ) με τέσσερις στους επτά εκπροσώπους στο Διοικητικό Συμβούλιο του κάθε Φορέα, ενώ το κεντρικό κράτος κρατά «μόνο» τους άλλους τρεις εκπροσώπους.
  • Γενικότερα, ο Σωκράτης Φάμελλος ανέφερε ότι το νομοσχέδιο και οι πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ δείχνουν «μια άλλη ανάγνωση στα θέματα περιβάλλοντος» από την πλευρά της κυβέρνησης. Ειδικά για τους φορείς τόνισε ότι χρειάζεται ιδιαίτερα η συναίνεση και η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Για αυτόν τον λόγο, πέρα από τη συμμετοχή στο ΔΣ εκπροσώπων τοπικών φορέων, η κυβέρνηση προχωρά και μία ακόμη ρύθμιση. Με «πιλοτική» εφαρμογή στον Φορέα Διαχείρισης Θερμαϊκού Κόλπου, δημιουργεί κοινό συμβουλευτικό όργανο που θα αποτελείται από εκπροσώπους των τοπικών φορέων, όσο το δυνατόν πιο διευρυμένο και αντιπροσωπευτικό, ώστε να «κάθονται στο ίδιο τραπέζι» για θέματα περιβαλλοντος όλοι οι εμπλεκόμενοι. Έτσι μόνο θα επιλύονται συνολικά πολύ σημαντικά και πολύπλευρα προβλήματα (ανέφερε χαρακτηριστικά το θέμα της ρύπανσης του Θερμαϊκού). Η πρόβλεψη αυτή για τον συγκεκριμένο φορέα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχέδιου, θα μπορεί να εφαρμοστεί, με απόφαση του Υπουργού, και σε άλλους φορείς διαχείρισης άλλων περιοχών. Μάλιστα ο Σωκράτης Φάμελλος σημείωσε ότι η πρόβλεψη αυτή είναι σύμφωνη και υλοποιεί τη βασική αρχή της Ατζέντας 21 για τοπικά σύμφωνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

 

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.