Η ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΜΕΙΩΝΕΙ ΤΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΣΙΜΟ ΕΔΑΦΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Του Νίκου Αβουκάτου

 

Ένα από τα πιο μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η γεωργία στη χώρα μας και για το οποίο δεν κάνουμε πολλά πράγματα είναι  η διάβρωση  του εδάφους. Η greenagenda  στην  προσπάθεια ανάδειξης  των σοβαρών  περιβαλλοντικών θεμάτων απευθύνθηκε  στον καθηγητή Γεωπονίας του ΑΠΘ  Γεώργιο Α. Δαουτόπουλο.

Από την αρχή της  συνομιλία μας  ο κ. Δαουτόπουλος  έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου. «Είναι χαρακτηριστικό ότι στη χώρα μας οι βροχοπτώσεις συχνά είναι ραγδαίες και δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στη διάρκεια του έτους. Η ραγδαιότητά τους θα αυξηθεί τα επόμενα χρόνια ως αποτέλεσμα των κλιματικών αλλαγών και συνεπώς επιβάλλεται να λάβουμε έγκαιρα τα απαραίτητα μέτρα» ενώ υπογράμμισε  ότι  «μια ραγδαία βροχή μπορεί σε μερικές ώρες να απομακρύνει από τα καλλιεργούμενα εδάφη ποσότητες επιφανειακού χώματος για το οποίο η φύση χρειάστηκε εκατοντάδες χρόνια για να το δημιουργήσει».

Η διάβρωση ως πρόβλημα είχε επισημανθεί και από τους αρχαίους Έλληνες οι οποίοι παρομοίαζαν τις διαβρωμένες εκτάσεις με την εικόνα που δίνει ένα σώμα όταν χάσει τις σάρκες του. Να θυμηθούμε ότι οι παππούδες μας στις περιοχές της νησιωτικής Ελλάδας κατασκεύασαν με πολύ κόπο και ιδρώτα τις αναβαθμίδες ή πεζούλες για να προστατεύσουν τους πολύτιμους εδαφικούς πόρους που διασφάλιζαν την επιβίωσή τους σε αυτόν τον κακοτράχαλο τόπο.

«Η διάβρωση υπάρχει σε όλη την ορεινή Ελλάδα με ιδιαίτερη έξαρση στη νότια Ελλάδα και στη νησιωτική χώρα» επεσήμανε  ο κ. Δαουτόπουλος.

Τι πρέπει να κάνουμε για να περιορίσουμε δραστικά τη διάβρωση των εδαφών;  Σε αυτή την  ερώτηση ο κ. Δαουτόπουλος   μας έδωσε  ορισμένες λύσεις για το  πρόβλημα της  διάβρωσης που απειλεί  τις αγροτικές εκτάσεις.
Δεν καίμε τις καλαμιές και τα άλλα υπολείμματα της γεωργίας
Περιορίζουμε δραστικά την κατεργασία της γης
Φροντίζουμε να μην παραμένει η γη χωρίς βλάστηση
Κατασκευάζουμε πεζούλες ή αναβαθμίδες στις επικλινείς εκτάσεις
Καλλιεργούμε το έδαφος με τις καλλιέργειες που προστατεύουν τα εδάφη από τη διάβρωση.
«Το φαινόμενο της διάβρωσης  πλήττει πλέον την παράκτια ζώνη στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου. Η ανθρωπογενής δραστηριότητα είναι αποκλειστικά υπεύθυνη για το πρόβλημα της διάβρωσης. Η καταστροφή – μέσω των επιχωματώσεων και των φερτών υλικών που καταλήγουν στη θάλασσα – λαμβάνει τεράστιες διαστάσεις, μειώνει κάθετα τη βιοποικιλότητα και αναμένεται να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνικοοικονομική ζωή των νησιών στο άμεσο μέλλον»   επεσήμανε  ο Θοδωρής Τσιμπίδης , διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος».

Διάβρωση  εδάφους

Οι γεωργικές  πρακτικές  που δημιουργούν  διάβρωση  μειώνουν την παραγωγικότητα της γης ,
διαταράσσει  το  φυσικό  περιβάλλον, φυτών  και  ζώων ή ενδημικών ειδών  που δεν  μπορούν να επιβιώσουν σε απογυμνωμένα επιφανειακά εδάφη,
συντελεί  στη ρύπανση  υδατορευμάτων  από χημικά λιπάσματα,
συντελεί  σε  τοπικά  φαινόμενα πλημμυρών

 

Πολλές διαφορετικές περιοχές και οικότοποι στη Μεσόγειο απειλούνται ή υποβαθμίζονται από ποικίλους παράγοντες όπως η διάβρωση, η υπερβόσκηση, πυρκαγιές κλπ), επηρεάζοντας με τη σειρά τους επηρεάζουν σημαντικούς τομείς της οικονομίας (γεωργία , αλιεία, τουρισμός) αλλά και την προμήθεια ζωτικών αγαθών (πόσιμο νερό και τροφή).Επιπλέον, η διαδικασία αποκατάστασης των οικοσυστημάτων και της βιοποικιλότητας προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για τη δημιουργία νέων δεξιοτήτων, θέσεων εργασίας και νέων επιχειρηματικών ευκαιριών στους τομείς αυτούς, συμβάλλοντας έτσι και στην ανάπτυξη της οικονομίας των Μεσογειακών χωρών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη Νότια Ευρώπη, όπου η ανεργία των νέων βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οκτώ πανεπιστήμια και ερευνητικοί φορείς από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία, εξειδικευμένοι σε διαφορετικούς τομείς της αποκατάστασης του εδάφους  συναντήθηκαν  στην Santiago de Compostella στην Ισπανία. Από την Ελλάδα, στη συνάντηση συμμετείχαν επιστήμονες από το τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος.

Η νέα διαμεσογειακή δράση  με τίτλο Landcare  αποσκοπεί  στην βελτίωση  των τρεχουσών  δυνατοτήτων  κατάρτισης για απόφοιτους και νέους επιστήμονες, σχετικά με την αποκατάσταση του υποβαθαμισμένου ή διαβρωμένου εδάφους στη Νότια Ευρώπη.Το Landcare αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία, για να δοθούν πρακτικές λύσεις σε καίρια προβλήματα που σχετίζονται με την υποβάθμιση του εδάφους.

Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος έχει θέσει ως προτεραιότητα να συμβάλλει στην αντιμετώπιση του φαινομένου της διάβρωσης των νησιών, καθώς η ανθρωπογενής επιβάρυνση κατά τις τελευταίες δεκαετίες, με ουσιαστικά αυτοκαταστροφικές πρακτικές, προκαλεί μέσα σε λίγα χρόνια, μη αναστρέψιμη επιβάρυνση στο γόνιμο έδαφος που χρειάστηκε να  περάσουν πολλοί αιώνες για το σχηματισμό του.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.