Συνέντευξη Τσιρώνη: Περιβάλλον και ανάπτυξη, δύο όψεις στο ίδιο νόμισμα

Συνέντευξη στον Θοδωρή Καραουλάνη

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος η Greenagenda συζήτησε με τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος Γιάννη Τσιρώνη εφ’ όλης της ύλης. Η συνέντευξη του «πράσινου», λόγω αρμοδιότητας αλλά και λόγω κομματικής ένταξης, Υπουργού αποτυπώνει σχεδόν συνολικά το περίγραμμα των πολιτικών που ήδη εφαρμόζονται αλλά παράλληλα βάζει την ατζέντα και για τα επόμενα βήματα της θητείας της κυβέρνησης.

Η συνέντευξη, λόγω ιδιαίτερης έκτασης αλλά και πολυποίκιλου ενδιαφέροντος θα δημοσιευθεί σε δύο συνέχειες. Σήμερα δημοσιεύουμε το πρώτο μέρος. Σε αυτό ο Γιάννης Τσιρώνης βάζει το πλαίσιο του μηνύματος της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος μετά τη συμφωνία στο Παρίσι τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να μείνει ουραγός στην απανθρακοποίηση της οικονομίας που θα δημιουργήσει τους οικονομικούς ηγέτες της επόμενης 50ετίας. Όσον αφορά τη χώρα μας καταφέρεται ενάντια στη νοοτροπία της «αρπαχτής», μιλά για σεβασμό στον φυσικό πλούτο ως προϋπόθεση μιας ισχυρής οικονομίας και τονίζει ότι «η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος».

Όσον αφορά τις προτεραιότητες του Υπουργείου, ο Γιάννης Τσιρώνης προαναγγέλλει μέσω της Greenagenda τα τρία επόμενα «πράσινα» νομοσχέδια, μιλά για τις ευθύνες των «θεσμών» και ζητά κοινωνική συναίνεση στις αλλαγές.

Η συνέντευξη έχει ως εξής:

1.    Τι σημαίνει η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος για τον πλανήτη φέτος, μετά την ιστορική συμφωνία για το Κλίμα;

Για πρώτη φορά στην ιστορία του ΟΗΕ 195 χώρες με εντελώς διαφορετικές πολιτισμικές, κοινωνικές, θρησκευτικές, οικονομικές αφετηρίες καταφέρνουν να συμφωνήσουν στο αυτονόητο: η κλιματική αλλαγή είναι γεγονός και οφείλουμε να δράσουμε τάχιστα για να προστατεύσουμε το μέλλον των παιδιών μας. Σημαντική ήταν η παρουσία του ιδιωτικού τομέα στην συνδιάσκεψη: αποδεικνύεται πλέον έμπρακτα, ότι η απανθρακοποίηση δεν θα οδηγήσει την ανθρωπότητα στα ….σπήλαια όπως απειλούσαν τα λόμπι των ορυκτών καυσίμων. Αντίθετα αναδείχθηκαν νέες επενδυτικές ευκαιρίες και η δυνατότητα του πολίτη, του αγρότη και του επιχειρηματία να αποκτήσουν ενεργειακή αυτάρκεια.

Η ελληνική κυβέρνηση πρωτοστατεί στην μάχη όχι μόνον επειδή η Ελλάδα των νησιών και των ευαίσθητων οικοσυστημάτων δέχεται την μέγιστη απειλή. Είμαστε πεπεισμένοι ότι οι χώρες που θα προηγηθούν στην απανθρακοποίηση της οικονομίας θα είναι οι οικονομικοί ηγέτες της επόμενης 50ετίας. Δεν πρέπει λοιπόν να γίνουμε ουραγοί.

2.    Και ποιο νομίζετε ότι είναι το επίκαιρο μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος για την Ελλάδα;

Ανέκαθεν είχα μία επιφύλαξη για τις «κοσμικές εορτές», γιατί υποκρύπτουν μία ενοχή για όσα δεν κάνουμε τις υπόλοιπες 364 μέρες τον χρόνο. Σε μία χώρα, όπου η επιχειρηματικότητα συχνά ταυτίστηκε με την «αρπαχτή» και η διαπλοκή με την μαγκιά, ό,τι δεν είχε άμεσο οικονομικό όφελος αγνοήθηκε και απαξιώθηκε. Η χρεοκοπία της χώρας απέδειξε, ότι οι ίδιες αιτίες που οδηγούν στην καταστροφή του περιβάλλοντος οδήγησαν και στην οικονομική καταστροφή. Θυμίζουμε κακούς νοικοκυραίους που δεν συνειδητοποιούν ότι η τσαπατσουλιά στοιχίζει περισσότερο χρόνο από την πρόληψη της και ότι οι αγορές κοστίζουν πολλαπλάσια από τις έγκαιρες συντηρήσεις.
Αντίθετα χώρες που σεβάστηκαν τον φυσικό τους πλούτο έχουν και ισχυρές οικονομίες.

Το μήνυμα λοιπόν, που περνά και με τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ (SDG’s), είναι ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η οικονομική ανάπτυξη είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

3.    Συμμετείχατε προσωπικά τόσο στις τελικές διαπραγματεύσεις στο Παρίσι όσο και στην υπογραφή της συμφωνίας στη Νέα Υόρκη; Ποια ήταν η συμπεριφορά απέναντι στον εκπρόσωπο της χώρας – πρωταγωνιστή ενός θέματος, της οικονομικής κρίσης, την ώρα των συζητήσεων για το πρόβλημα του πλανήτη; Αντιμετώπιζαν την Ελλάδα διαφορετικά οι άλλες χώρες;

Το μύθευμα για τους τεμπέληδες Έλληνες έχει ήδη ανατραπεί. Από το 2012 αρθρογραφούσα, ότι το λόμπι της δραχμής δυσφημούσε την Ελλάδα, ώστε η έξοδος από το ευρώ και το νέο πληθωριστικό νόμισμα να κάνουν την χώρα πεδίο επιθετικών εξαγορών. Ανεξάρτητα από ευθύνες των μνημονιακών κυβερνήσεων ή ενδεχόμενες ανεπάρκειες Βαρουφάκη, στην πλευρά των θεσμών υπήρξαν ισχυρές δυνάμεις που υπονόμευαν συστηματικά τις βιώσιμες λύσεις, όχι για λόγους ιδεοληψίας αλλά με έναν συγκεκριμένο οικονομικό σχεδιασμό!

Κρίσιμο σημείο καμπής υπήρξε το καλοκαιρινό δημοψήφισμα, όπου μερίδα ευρωπαίων πολιτών συνειδητοποίησαν ότι δεν μιλάμε για κάποια «μπανανία», αλλά για έναν ολόκληρο λαό.

Εκτιμώ ότι η επένδυση επιθετικών funds στην απαξίωση και κατάρρευση της Ελλάδας, όπως έπραξαν στην Ανατολική Γερμανία ή την Βουλγαρία, δεν απέδωσε και θα γίνει στροφή στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Προσωπικά λοιπόν δεν βίωσα αυτή την απαξίωση, είτε γιατί το κλίμα είχε ήδη αναστραφεί, είτε γιατί στο επίπεδο κορυφής ο ανθελληνισμός κάποιων ΜΜΕ δεν έχει κανένα νόημα.

4.    Οι περισσότερες πολιτικές για το περιβάλλον έχουν εφαρμοσθεί στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες κατόπιν ευρωπαϊκών οδηγιών και πιέσεων. Σήμερα το ευρωπαϊκό ιδεώδες βρίσκεται σε υποχώρηση και ευρωσκεπτικιστές μπαίνουν στο πολιτικό προσκήνιο σε όλες σχεδόν τις χώρες. Τις επόμενες ημέρες διεξάγεται και το Βρετανικό δημοψήφισμα. Ως Οικολόγος Πράσινος και ως Υπουργός Περιβάλλοντος ανησυχείτε μήπως στο μέλλον ανακοπεί η πορεία προς μία πιο πράσινη Ευρώπη και προς μια πιο φιλική στο περιβάλλον Ελλάδα;

Ως κυβέρνηση με την στάση μας στο θέμα του κλίματος, με τον νόμο για τους δασικούς χάρτες και τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) αποδείξαμε, ότι ζητήματα που κακοφόρμιζαν για 10ετίες μπαίνουν σε τροχιά επίλυσης, όχι επειδή μας πιέζουν κάποιοι θεσμοί, αλλά γιατί αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι εφαλτήρια ανάπτυξης.

Προφανώς ως Οικολόγος Πράσινος ανησυχώ βαθύτατα για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης: τα επιθετικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα απειλούν την πραγματική οικονομία σε όλον τον πλανήτη. Μπορούν να επηρεάζουν κυβερνήσεις στις ΗΠΑ, την Κίνα ή την Ινδία σε βάρος της κοινωνικής συνοχής και της προστασίας του περιβάλλοντος με μοναδικό γνώμονα την μεγιστοποίηση των κερδών τους. Ας αναλογιστούμε λοιπόν την προοπτική αντίστασης χωρών μεγέθους Ελλάδας ή ακόμα και Γαλλίας, χωρίς συντονισμό και αναχώματα όπως το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ας μου υποδείξουν οι ευρωσκεπτικιστές τις χώρες που απομονωμένες αντιστέκονται καλύτερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

5.    Από πέρυσι που αναλάβατε καθήκοντα δώσατε έμφαση στο θέμα των απορριμμάτων, με τον εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων και στο θέμα των δασών, με τελευταία εξέλιξη τις διατάξεις για την επίσπευση των δασικών χαρτών. Ποιες είναι οι επόμενες πρωτοβουλίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος στα θέματα αρμοδιότητάς σας;

Ο σχεδιασμός για την κυκλική οικονομία θα ολοκληρωθεί με το νέο νομοσχέδιο για την ανακύκλωση. Αναφερόμαστε σε έναν τομέα με έντονη παραοικονομία μεγάλη φοροδιαφυγή και σοβαρά περιβαλλοντικά εγκλήματα. Σε φάση ολοκλήρωσης είναι και ο νέος νόμος για τα αυθαίρετα, που θα εστιάζει στην πρόληψη και την αποκατάσταση της χωροταξικής νομιμότητας και όχι απλά σε χρηματικά πρόστιμα για τους παραβάτες. Ταυτόχρονα είναι σε τελικό στάδιο και ο νόμος για την βιοποικιλότητα.

6.    Με την εμπειρία αυτού του ενάμιση χρόνου, θα λέγατε ότι έχετε καθυστερήσει ή ότι ο σχεδιασμός σας προχωρά; Πότε πιστεύετε ότι θα ολοκληρώσετε το θεσμικό έργο και τις αλλαγές που υποσχεθήκατε;

Θεωρώ ότι οι υπηρεσίες έχουν ξεπεράσει τα όρια του ανθρωπίνως δυνατού για να εξυπηρετήσουν τις νέες πολιτικές. Έχουν ήδη ολοκληρώσει ή βρίσκονται σε τελική φάση 8 νομοσχέδια και δεκάδες προεδρικά διατάγματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν καθυστερήσεις, είτε από την δεδομένη απειρία σε θέματα δημόσιας διοίκησης, είτε από αντιστάσεις οργανωμένων συμφερόντων, είτε τέλος από τους θεσμούς, που συχνά εμποδίζουν γόνιμες μεταρρυθμίσεις.

Η ολοκλήρωση του θεσμικού έργου είναι ένα διαφορετικό ζήτημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η κυκλική οικονομία: Ακόμα και εάν πετύχουμε τον εξαιρετικά φιλόδοξο στόχο ανακύκλωσης 50%, μόνο όταν πετύχουμε την κοινωνία των μηδενικών αποβλήτων θα πούμε ότι έχουμε ολοκληρώσει το έργο μας. Στην δόμηση θα λέμε ότι ολοκληρώσαμε, όταν δεν θα υπάρχει οικιστική δραστηριότητα εκτός σχεδίου.

7.    Οι αλλαγές σε νόμους και αποφάσεις είναι ένα θέμα αλλά ένα άλλο θέμα, με πικρή ιστορία στη χώρα, είναι η εφαρμογή των αποφάσεων. Ιδίως στα θέματα περιβάλλοντος. Πιστεύετε ότι βελτιώνεται η κατάσταση;

Για να συζητήσουμε για εφαρμογή αποφάσεων θα πρέπει να δούμε ποιες και γιατί δεν εφαρμόστηκαν. Εύκολα διαπιστώνουμε, ότι εκεί που υπήρχε πολιτική βούληση εφαρμόστηκαν πολύ σκληρές αποφάσεις, παρά τις κοινωνικές αντιστάσεις. Αντίθετα εκεί που δεν υπήρχε πολιτική βούληση εφαρμόζονταν
δοκιμασμένες τακτικές:

  • Υπονόμευση χρονοδιαγραμμάτων λόγο συστηματικής αποψίλωσης υπηρεσιών.
  • Αντιφατικές εφαρμογές από τους διάφορους βαθμούς αυτοδιοίκησης.
  • Καλλιέργεια εμφυλίων ανάμεσα σε διάφορες επαγγελματικές ομάδες.
  • Απουσία κοινωνικής συναίνεσης.

Από όλα τα παραπάνω το σπουδαιότερο είναι η κοινωνική συναίνεση. Σε δύο χρόνια θα διαπιστώσουμε λοιπόν γιατί οι δασικοί χάρτες θα έχουν ολοκληρωθεί, ενώ είχαν κολλήσει επί δεκαετίες. Θα το διαπιστώσετε και στον επικείμενο νόμο για τα αυθαίρετα: Ο ίδιος ο νόμος θα περιέχει και τα εργαλεία για την εφαρμογή του και το σπουδαιότερο είναι η εμπλοκή της κοινωνίας στην οριστική λύση.

Την ερχόμενη Δευτέρα, το Β' μέρος της συνέντευξης του Γιάννη Τσιρώνη στη Greenagenda

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.