Παππάς: Έτσι θα διπλασιάσουμε το πράσινο της Θεσσαλονίκης

Συνέντευξη στον Γιώργο Μητράκη

Για τις σύγχρονες πόλεις τα περιβαλλοντικά θέματα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, με τους δήμους να αγωνίζονται να βελτιώσουν τις συνθήκες της αστικής διαβίωσης. Στον δήμο Θεσσαλονίκης το καθήκον αυτό έχει ανατεθεί από τον Γ. Μπουτάρη στον Θανάση Παππά, ο οποίος ηγείται της υπερ-αντιδημαρχίας  Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας.

Με σπουδές στη Βενετία ο αρχιτέκτονας που ζει στην Άνω Πόλη έχει μια ιδιαίτερη ευαισθησία στα θέματα της αισθητικής. Μιλώντας μαζί του αντιλαμβάνεται κανείς τόσο τα λειτουργικά κενά της ελληνικής πολιτείας, που συχνά δεν επιτρέπουν τη λύση προβλημάτων, όσο και τα προσωπικά στοιχήματα που έχει βάλει από το γραφείο του στην οδό Αγγελάκη. Ο συγκερασμός των δύο οδηγεί σε ρεαλιστικές απόψεις από τις οποίες δεν λείπει το όραμα, για μια Θεσσαλονίκη με επί μέρους χαρακτηριστικά από τη Φλωρεντία, το Μόναχο, τη Λυόν και τη Μασσαλία.

Κύριε Παππά, πώς κρίνετε τα ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον στη Θεσσαλονίκη;

Για τις αστικές περιοχές όπως η δική μας περιβάλλον είναι, πλέον, και η αστική διαβίωση. Επομένως υπάρχουν ορισμένα προαπαιτούμενα, τα οποία έχουν να κάνουν τόσο με οδηγίες-αποφάσεις μεγάλων οργανισμών, από τον ΟΗΕ μέχρι την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και με την γενικότερη περιβαλλοντική πολιτική της χώρας.  Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, ορισμένα εκ των οποίων «ακουμπούν» και το δήμο Θεσσαλονίκης. Περιβαλλοντικά θέματα είναι η θάλασσα, ο αέρας το πράσινο, αλλά και η ανακύκλωση και η διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος. Πρόκειται για σύνθετο πρόβλημα. Γι’ αυτό ο δήμος Θεσσαλονίκης καθορίζει τις προτεραιότητες του και με βάση τις νομοθετικές ρυθμίσεις που υπάρχουν. Κάτι που -πιστέψτε με- δεν είναι πάντοτε ούτε εύκολο, ούτε απλό.

Ποιες είναι, λοιπόν, αυτές οι προτεραιότητες;

Εμείς πρέπει να δημιουργήσουμε συνθήκες αναδιαμόρφωσης των αστικών περιοχών, όπου η βιώσιμη ανάπτυξη και κινητικότητα θα επικυριαρχήσει. Στο θέμα αυτό έχουμε διαχρονική υστέρηση. Δεν είμαστε ευχαριστημένοι από την κατάσταση που υπάρχει. Οι άνθρωποι δεν έχουν τις ευκολίες που πρέπει. Για παράδειγμα, πρέπει να διπλασιάσουμε τους χώρους πρασίνου στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα.

Πώς θα γίνει αυτό; Υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι;

Βεβαίως. Στην περιαστική περιοχή πρέπει να διπλασιαστεί το Σέιχ Σου. Οι δήμοι οφείλουμε να βρούμε διέξοδο για να φτάσουμε στο στόχο, καθώς δεν υπάρχει σήμερα ρυθμιστικό σχέδιο, ούτε ρυθμιστική αρχή για τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Στο δήμο Θεσσαλονίκης πρέπει να βρούμε τρόπο να διπλασιάσουμε το πράσινο που έχουμε και να βελτιώσουμε το πράσινο που υπάρχει.

Για το Σέιχ Σου είναι κατανοητό. Αλλά στην πόλη πώς θα υπάρξει διπλασιασμός; Καθ’ ύψος;

Η ευρωπαϊκή εμπειρία είναι πλούσια. Για παράδειγμα, χώροι, οι οποίοι είναι διαθέσιμοι και δεν θα αξιοποιηθούν για άλλο σκοπό μπορούν να γίνουν χώροι πρασίνου. Επίσης, χώροι ανενεργοί ή χώροι που αποτελούν αμήχανα κενά μέσα στον αστικό ιστό, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ίδιο σκοπό. Αυτή είναι η εντολή που έχει σήμερα η Διεύθυνση Πρασίνου.

Είναι αλήθεια ότι η Θεσσαλονίκη ανήκει στις πόλεις με το λιγότερο πράσινο διεθνώς;

Αυτό ισχύει. Με βάση τα πολεοδομικά στάνταρ η πόλη έπρεπε να έχει 12 τετρ. μέτρα πρασίνου ανά κάτοικο και έχει με το ζόρι τρία. Θέλουμε να αυξήσουμε τις δεντροστοιχίες. Υπάρχει μια απλή λογική που θα την επιβάλουμε κάποια στιγμή. Υπάρχουν διάφοροι ασήμαντοι, αλλά με λαμπρά ονόματα, δρόμοι, που έχουν μικρά πεζοδρόμια. Σκοπεύουμε να κάνουμε δύο αποτμήσεις στις άκρες και θα βάλουμε δεντροστοιχίες. Ένα δέντρο από μόνο του, εκτός από τα ουσιαστικά του πλεονεκτήματα,  δίνει μια άλλη αίσθηση. Γλυκαίνει την εικόνα.

Προφανώς έτσι θα «κοπούν» θέσεις στάθμευσης. Και πού θα παρκάρει ο κόσμος τα αυτοκίνητα του;

Υπάρχουν πολλές περιοχές που έχουμε παρέμβει και τις έχουμε αναπλάσει αφαιρώντας θέσεις στάθμευσης. Η διοίκηση του δήμου, κάνει παρεμβάσεις που είναι για καλό, αλλά η συλλογική συνείδηση της πόλης  λέει ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται. Το θέμα είναι μείζων.

Μήπως η επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος θα έπρεπε να προηγηθεί των παρεμβάσεων;

Όντως έπρεπε να προηγηθεί. Δε γίνεται όμως, διότι είμαστε μεταπρατική κοινωνία, που έχει οργανώσει την οικοδομική της δραστηριότητα με λάθος τρόπο.  Στον πυρήνα της είχε  την αντιπαροχή, ένα μοντέλο με το οποίο έχει κτιστεί το 99% των ελληνικών πόλεων. Η αστική πολυκατοικία του μικρομεσαίου, του ‘’μη προνομιούχου’’  Έλληνα, όπως λέγανε παλιά, δεν είχε τον τρόπο να αντιμετωπίσει τα εγγενή προβλήματα της αστικής ανάπτυξης, δηλαδή του αυτοκινήτου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κατασκευαστούν καταστήματα στο ισόγειο των πολυκατοικιών και κανείς να μη σκεφτεί να φτιάξει πυλωτές και υπόγεια πάρκινγκ, προφανώς διότι δεν συνέφερε οικονομικά. Διότι έτσι θα επιβαρυνόταν ο μεταπράτης, δηλαδή οι τυχάρπαστοι-κατά τεκμήριο-‘’επαγγελματίες’’, που έκαναν τους εργολάβους στις δεκαετίες του 1950, του 1960 και του 1970.

Επομένως έχουμε μια στρέβλωση, η οποία σήμερα εμφανίζεται με το μεγάλο αριθμό των ισογείων καταστημάτων, τα οποία παραμένουν κενά. Σε ποια ευρωπαϊκή πόλη υπάρχει τόσο μεγάλο πλήθος καταστημάτων; Ένας κανονικός πολεοδόμος παθαίνει παράκρουση με αυτά που βλέπει στην Ελλάδα, με την πληθώρα των χρήσεων γης. Πόσα μικρά καταστήματα χρειάζεται η καθημερινότητά μας; Επιπλέον, επειδή στην Ελλάδα υπάρχει το συγκεκριμένο πολιτικό προσωπικό όλες οι νομοθετικές ρυθμίσεις ήταν στρεβλές. Μάζευαν χρήματα για να λύσουν δήθεν το πρόβλημα της στάθμευσης και απλώς κάνανε πολιτική…  Υπάρχει σοβαρή πολιτική ευθύνη διαχρονικά για το θέμα της στάθμευσης. Κι έρχεται τώρα ο δήμος Θεσσαλονίκης, ο οποίος κάνει αναπλάσεις (πλατεία Χρηματιστηρίου, Κίμωνος Βόγα, Αγίας Σοφίας και άλλοι δρόμοι του κέντρου, Παπαρηγοπούλου, στα λεγόμενα κινέζικα κ.λπ.) και χωροθετεί τους κάδους απορριμμάτων για να βελτιώσει την αστική διαβίωση, μειώνοντας υποχρεωτικά  θέσεις στάθμευσης.  Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πρόβλημα της στάθμευσης πρέπει να λυθεί, αλλά αυτό δεν είναι για τον δήμο καθόλου εύκολο. Στη ροή του χρόνου δεν έχουμε μελετήσει αρκούντως το θέμα, ενώ υπάρχει ζήτημα χρηματοδότησης. Να γίνουν χώροι στάθμευσης, οι οποίοι θα διατίθενται δωρεάν ή θα υπάρχει κόστος; Στην Ευρώπη, στην Ιαπωνία και σε άλλες πολιτισμένες χώρες έχουν λύσει αυτό το θέμα εδώ και δεκαετίες με τη συμπαράσταση των πολιτών.  Στην Ελλάδα θέλουμε να έχουμε χώρους για τη στάθμευση των αυτοκινήτων, χωρίς να έχουμε ως πολίτες καμία υποχρέωση. Δεν δεχόμαστε καν την ελεγχόμενη στάθμευση.

Τι θα γίνει στην πράξη;

Ο δικός μας σχεδιασμός προβλέπει να πάρουμε το μεγάλο πενταώροφο παρκινγκ που βρίσκεται στα Δικαστήρια, στην οδό Πολυτεχνείου και ανήκει στο ΤΑΙΠΕΔ. Διότι ο μεν ιδιώτης που το έχει δεν πληρώνει, ούτε περιποιείται το πάρκο που βρίσκεται απ’ έξω, αν και είναι δική του υποχρέωση. Θέλουμε να προμηθευτούμε τρία ηλεκτροκίνητα λεωφορεία για να μεταφέρουμε τον κόσμο που θα παρκάρει εκεί στο ιστορικό κέντρο. Από την άλλη να  εκμεταλλευτούμε το μεγάλο υπόγειο πάρκινγκ του Δημαρχείου. Επίσης, επεξεργαζόμαστε τη μετατροπή 10 – 15 μεγάλων οικοπέδων που ανήκουν στο δήμο και δεν είναι χαρακτηρισμένα για σχολεία ή για κάτι άλλο σε υπαίθρια πάρκινγκ, χρησιμοποιώντας μεταλλικές κατασκευές, όπως συμβαίνει στη Νέα Υόρκη και σε αρκετές Ευρωπαϊκές πόλεις. Μόνο που δεν υπάρχει νομοθεσία που να νομιμοποιεί αυτές τις κατασκευές.  Αναζητούμε λύση και σε αυτό το πρόβλημα.

Στην ανακύκλωση πάμε καλύτερα

Κύριε αντιδήμαρχε με την ανακύκλωση πού βρισκόμαστε;

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει θετική μεταβολή. Πιο πριν υπήρχε φοβική πολιτική απέναντι στο θέμα. Κάποιοι συνεχίζουν να λένε ότι η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων είναι επικίνδυνη για το περιβάλλον. Είναι οι ίδιοι που δεν ενοχλούνται από την ύπαρξη των ΧΥΤΑ, όπου μια μπουλντόζα πηγαινοέρχεται και απλώς θάβει τα σκουπίδια. Εμείς το ψάξαμε πολύ το θέμα και στο εξωτερικό και σήμερα βρισκόμαστε στο εξής σημείο: Υπάρχει ένας νέος εθνικός νόμος, ο οποίος έχει πολλά σοβαρά προβλήματα. Νομίζω ότι δύο είναι τα πιο σημαντικά. Κατ’ αρχήν ο νόμος θέτει υπερφίαλους στόχους, οι οποίοι είναι ανέφικτοι και δεν θα επιτευχθούν, οπότε δημιουργείται θέμα με την αβεβαιότητα των πολιτικών. Επίσης, έπρεπε στην εθνική ανάγνωση να υπάρχει μία ευκαιρία για την ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών αποβλήτων, που δεν υπάρχει. Πρόκειται για μεγάλο σφάλμα. Είναι εντυπωσιακό ότι αυτοί που έλεγαν ότι ο ΣΜΑ της Ευκαρπίας είναι περιβαλλοντικό έγκλημα και με αυτό τον τρόπο μόλυναν τις συνειδήσεις των ανθρώπων, τώρα «λούζονται» τον συγκεκριμένο ΣΜΑ. Σε περιφερειακό επίπεδο ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης συμμετέχει ως αντιπρόεδρος στον ΦΟΔΣΑ που σχεδιάζει εργοστάσια μηχανικής αξιοποίησης, όπου θα γίνουν και τα εργοστάσια για την κομποστοποίηση, ένα στα ανατολικά και ένα στα δυτικά. Μετά ακολουθεί το τοπικό σχέδιο, μέσω του οποίου έχουμε θέσει προτεραιότητες. Θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε την ανακύκλωση, αν και δεν υπάρχει ανάλογη κουλτούρα στον κόσμο. Θέλουμε, καλύτερες υποδομές, όπως είναι η υπογειοποίηση των κάδων, οι κώδωνες για το γυαλί που τοποθετούμε και οι ειδικοί κάδοι για την ανακύκλωση ρούχων που θα τοποθετήσουμε. Το μεγάλο μας στοίχημα είναι η κομποστοποίηση, δηλαδή να πιάσουμε το οργανικό κλάσμα. Θέλει μεγάλη συνειδητοποίηση από τους πολίτες.

Πόσο εύκολα είναι όλα αυτά;

Εμείς θα προχωρήσουμε τη μηχανική διαλογή με βάση τον περιφερειακό σχεδιασμό μαζί με άλλους δήμους. Θα προχωρήσουμε την ανακύκλωση με όλα τα ρεύματα. Αποδίδει η ανακύκλωση που γίνεται στα ΚΔΑΥ και γνωρίζουμε πολύ καλά τι υπόλειμμα παράγει. Παρά όλον αυτό τον καλό σχεδιασμό στη Θεσσαλονίκη θα έχουμε πολύ μεγάλο υπόλειμμα για τα επόμενα 10 – 15 χρόνια που θα πηγαίνουν στο ΧΥΤΑ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε κι άλλα κύτταρα στη Μαυροράχη και να μολύνουμε ακόμη περισσότερο τον  υδροφόρο ορίζοντα. Σημαίνει, επίσης, ότι θα πληρώνουμε περισσότερα χρήματα για να θάβουμε περισσότερα σκουπίδια. Πρέπει να γίνει μεταρρύθμιση τώρα και να επιτραπεί η ενεργειακή-αερόβια αξιοποίηση των αστικών αποβλήτων. Οι τεχνολογίες υπάρχουν και είναι προωθημένες.

Ποια θα ήταν για τη Θεσσαλονίκη η ευρωπαϊκή πόλη πρότυπο για τη στάθμευση;

Η Φλωρεντία, το Μόναχο, το Μιλάνο.

Και για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων;

Νομίζω  η Φλωρεντία, αλλά και η Βιέννη, η Μασσαλία, η Λυόν. Πόλεις που έχουν πληθυσμιακές και άλλες αναλογίες με τη Θεσσαλονίκη.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.