Πώς πήγε το ΠΑΑ το 2016 - Ποιες προκηρύξεις έρχονται

του Θοδωρή Καραουλάνη

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η κυβέρνηση το Σαββατοκύριακο που πέρασε στα θέματα των αγροτών, καθώς συντονισμένα διοργανώθηκαν εκδηλώσεις του ΣΥΡΙΖΑ σε τρεις κατά βάση αγροτικές περιφέρειες της χώρας (Κεντρική Μακεδονία, Θεσσαλία, Πελοπόννησο) για θέματα αγροτικής ανάπτυξης. Είναι ενδεικτικό ότι οι εκδηλώσεις είχαν ως ομιλητές τρεις κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης: στην Τρίπολη τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Βαγγέλη Αποστόλου, στα Τρίκαλα τον υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης Δημήτρη Παπαδημητρίου και στις Σέρρες τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομίας και Ανάπτυξης Αλέξη Χαρίτση.

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία, καθώς οργανώσεις και συλλογικότητες των αγροτών προετοιμάζουν κινητοποιήσεις ενάντια στις εφαρμοζόμενες πολιτικές.

Η κυβέρνηση στον τομέα της προβολής του έργου για τους αγρότες μάλλον δεν τα έχει πάει καλά και για αυτόν τον λόγο επιλέχθηκε και η «κάθοδος στο λαό», με τις κομματικές εκδηλώσεις για την αγροτική οικονομία, ώστε μέσω των κομματικών στελεχών, των τοπικών φορέων και της αυτοδιοίκησης να «περάσει» το μήνυμα ότι η κυβέρνηση παράγει έργο για τους αγρότες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ συνήθως παράγεται κάθε χρόνο ένας απολογισμός για την πρόοδο των ευρωπαϊκών προγραμμάτων, ακόμη δεν έχουμε δει ακόμη έναν επίσημο απολογισμό του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης.

Η Greenagenda έχει στα χέρια της άτυπο ενημερωτικό σημείωμα που διακινείται μεταξύ κυβερνητικών στελεχών για την πρόοδο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης το 2016 και παρουσιάζει τα βασικά του σημεία.

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της κυβέρνησης:

Εντός της χρονιάς ολοκληρώθηκε η μεταφορά των ανειλημμένων υποχρεώσεων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου στη νέα με την έκδοση των σχετικών αποφάσεων, καθώς και η έναρξη πληρωμής τους με προτεραιότητα στα μέτρα με τη μεγαλύτερη χρηματοδοτική βαρύτητα, όπως της πρόωρης συνταξιοδότησης, της εξισωτικής αποζημίωσης, των σχεδίων βελτίωσης, της μεταποίησης, των ΟΠΑΑΧ και των δημοσίων έργων.

Επισημαίνεται ότι εξασφαλίστηκε η συγχρηματοδότηση του συνόλου των ημιτελών έργων, ιδιωτικών και δημοσίων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου από πόρους της νέας, χωρίς να επιβαρυνθούν εθνικοί πόροι.

Το 2015 η απορρόφηση ήταν η καλύτερη του συνόλου της προγραμματικής περιόδου 2007-2013 αγγίζοντας σε Δημόσια Δαπάνη τα 780 εκ. € και σε Κοινοτική Συμμετοχή τα 720 εκ. €.

Εντός του 2016, κατεβλήθη το ποσό των 656.639.655,74 ευρώ σε δικαιούχους του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε απορρόφηση ύψους 16.5 % περίπου σε όρους Κοινοτικής συμμετοχής (έναντι 9,33% που ήταν το 3ο Τρίμηνο του 2016), είναι δε το αποτέλεσμα της προσπάθειας και του αποτελεσματικού συντονισμού όλων των Εμπλεκομένων Υπηρεσιών (Διαχειριστική Αρχή, ΟΠΕΚΕΠΕ, Δνση Οικονομικών Υποθέσεων, Ενδιάμεσοι Φορείς Διαχείρισης).

Αποτελεί, μετά το ποσό ρεκόρ των 780 εκατ. Ευρώ του 2015, το δεύτερο μεγαλύτερο ποσό που καταβάλλεται από την έναρξη της Προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου σε μία πολύ δυσμενέστερη οικονομική συγκυρία.

Ανεβάζει μάλιστα σημαντικά την Χώρα μας στο σχετικό Πίνακα Απορρόφησης μεταξύ των Κρατών Μελών της Ε.Ε. προσπερνώντας Χώρες που εφαρμόζουν Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από μας.

Υποβλήθηκε επίσης στην Ε.Ε. η 1η τροποποίηση του ΠΑΑ με βελτιωτικές προσθήκες που αφορούν σε μια σειρά μέτρων στη βάση της διαβούλευσης που έγινε κατά την ενεργοποίησή τους (πχ διεύρυνση επιλέξιμων καλλιεργειών στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, διεύρυνση/αποσαφήνιση της επιλεξιμότητας συνεργατικών σχημάτων στα επενδυτικά μέτρα του ΠΑΑ, δυνατότητα χρήσης μοναδιαίου κόστους στις δράσεις κατάρτισης για την απλοποίηση των διαδικασιών, επιπλέον στήριξη της επιχειρηματικότητας στα νησιά με αύξηση ποσοστών και ποσών ενίσχυσης, νέο μέτρο στα γεωργοπεριβαλλοντικά, επέκταση δυνατότητας χορήγησης προκαταβολής και σε άλλα μέτρα του ΠΑΑ, διεύρυνση ορισμού βοσκοτόπου σε σχέση με τον Πυλώνα Ι, κλπ.).

Σχετικά με τις νέες προκηρύξεις, μέσα στο 2016 έχει ήδη πραγματοποιηθεί:

  • προκήρυξη του μέτρου ενίσχυσης των παραγωγών σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές (εξισωτική αποζημίωση) για το έτος 2016 με 243,5 εκ.
    προκήρυξη του μέτρου των νέων γεωργών που θα συμβάλλει στη δημογραφική ανανέωση του πληθυσμού της υπαίθρου, με 241 εκ. € δημόσια δαπάνη, όπου εκδηλώθηκε μεγάλο ενδιαφέρον με την υποβολή χιλιάδων αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους. Η οριστικοποίηση των αιτήσεων θα γίνεται έως τέλος του χρόνου.
    κοινή πρόσκληση για την επιλογή των Ομάδων Τοπικής Δράσης και των Τοπικών Προγραμμάτων στο πλαίσιο του νέου LEADER (CLLD - πολυτομεακό και πολυταμειακό), για το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης και το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Αλιείας και Θάλασσας με δημόσια δαπάνη 322 εκ. € για το ΠΑΑ και 54 εκ. € για το ΕΠΑλΘ αντίστοιχα.
  • Ήδη ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση και υπογράφηκε η σχετική υπουργική απόφαση έγκρισης των τοπικών προγραμμάτων και κατανομής των πιστώσεων Δημόσιας Δαπάνης για τα προγράμματα αυτά ανά Ομάδα Τοπικής Δράσης (ΟΤΔ), διαδικασία που για πρώτη φορά διεκπεραιώθηκε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, σε μόλις 3 μήνες από τη καταληκτική ημερομηνία υποβολής των προτάσεων και εντός έτους από την έγκριση του ΠΑΑ.
  • Συνολικά, με την Υπουργική Απόφαση εγκρίνονται 31 πολυταμειακά τοπικά προγράμματα και 18 μονοταμειακά (16 ΕΓΤΑΑ και 2 ΕΠΑΛΘ) και κατανέμονται 360,6 εκ. €, ενώ σε δεύτερη φάση θα κατανεμηθούν επιπλέον αδιάθετοι πόροι στη βάση της αποτελεσματικότητας της πορείας υλοποίησης από τις ΟΤΔ, οι οποίες καλούνται να σταθούν αντάξιες του αναβαθμισμένου ρόλου που το Υπουργείο τους εμπιστεύθηκε, αποφεύγοντας κακές πρακτικές του παρελθόντος.

Επιπλέον προγραμματίζεται άμεσα η έκδοση προκηρύξεων σε σημαντικής χρηματοδοτικής βαρύτητας μέτρα του νέου Προγράμματος, όπως:

 

  • Βιολογική Γεωργία και Κτηνοτροφία, ώστε να ενθαρρυνθεί η στροφή σε βιολογικά ποιοτικά προϊόντα προς όφελος τόσο των παραγωγών όσο και του περιβάλλοντος. Υπεγράφη η σχετική Υπουργική Απόφαση και προωθείται η σχετική πρόσκληση (443 εκ.).
  • Κατάρτιση των Νέων Γεωργών, ώστε να διασφαλιστεί η επαγγελματική ικανότητα και επάρκεια των νέων απασχολούμενων στον πρωτογενή τομέα. Ήδη υπογράφηκε η σχετική ΥΑ του μέτρου, και εκδίδεται η σχετική πρόσκληση προς τον ΕΛΓΟ για την έναρξη κατάρτισης των δικαιούχων Νέων Γεωργών (πρώτη φάση 11 εκ.).
  • Μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων (250 εκ.), ώστε να ενισχυθεί η προστιθέμενη αξία των γεωργικών προϊόντων καθώς και ο εξαγωγικός τους προσανατολισμός. Έχει ήδη ολοκληρωθεί η εκπόνηση του εθνικού θεσμικού πλαισίου εφαρμογής του υπομέτρου 4.2 «Στήριξη για επενδύσεις στην μεταποίηση/ εμπορία και/ή ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων» με την προώθηση των σχετικών αποφάσεων και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης &Τροφίμων άμεσα θα προκηρύξει τις σχετικές δράσεις, καθώς σε εξέλιξη βρίσκεται και η προετοιμασία του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων που θα υποστηρίζει την εφαρμογή τους. Οριστικοποιήθηκε όμως και γνωστοποιήθηκε ότι η νέα κατηγοριοποίηση των περιφερειών της χώρας αλλάζει από 1ης Ιανουαρίου 2017. Αυτό συνεπάγεται ευνοϊκές αλλαγές στις εντάσεις ενίσχυσης στους δικαιούχους της δράσης Μ4.2.2  «Μεταποίηση, εμπορία και ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων με τελικό προϊόν μη γεωργικό προϊόν», με αύξηση αυτών κατά 10 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις ισχύουσες.
  • Γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα, όπου προγραμματίζεται η σταδιακή προκήρυξη των δράσεων στη βάση της ετοιμότητας των πληροφοριακών συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
  • Τέλος, τη νέα χρονιά προγραμματίζονται προκηρύξεις για τα Σχέδια Βελτίωσης (357 εκ.), μετά την ένταξη των νέων γεωργών, ώστε να δοθεί δυνατότητα στο δυναμικό των νέων ανθρώπων που θα εγκατασταθούν στη γεωργία να επενδύσουν στο γεωργικό τομέα, καθώς και προκηρύξεις για τα προγράμματα CLLD/LEADER.
Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Αφήστε μια απάντηση