Χαρίτσης στη Greenagenda: Έτος πράσινης ανάπτυξης το 2017 - Τι λέει για «Εξοικονομώ»

Συνέντευξη στον Νίκο Αβουκάτο

Την αναγκαιότητα ενός οικονομικού μοντέλου φιλικού προς το περιβάλλον, υπογραμμίζει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αλέξης Χαρίτσης, σε συνέντευξή του στη Greenagenda.gr. Όπως εξηγεί, το 2017 θα είναι η χρονιά υλοποίησης όλων των δράσεων στον τομέα του περιβάλλοντος.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, για την αποδοτικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων και για μια πράσινη οικονομία με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα ενισχυθούν οι ΑΠΕ, η κυκλική οικονομία και η «βιομηχανική συμβίωση», δηλαδή ολοκληρωμένα συστήματα όπου τα απόβλητα ενός κλάδου αξιοποιούνται ως πρώτη ύλη για έναν άλλο κλάδο.

Ο κ. Χαρίτσης παρουσιάζει τους άξονες προτεραιότητας του νέου Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, σύμφωνα με το οποίο, εκτός από τα απόβλητα, έχουν ενεργοποιηθεί έργα για την προστασία και διαχείριση των υδατικών πόρων.

Εξηγεί, ακόμη, ότι στο νέο παραγωγικό μοντέλο που σχεδιάζεται, η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί κεντρική προτεραιότητα. Το νέο Ταμείο Υποδομών θα εστιάζει στην ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων και δημοτικών κτηρίων.

Σχετικά με την αγροδιατροφή, ο κ. Χαρίτσης επισημαίνει ότι πρόκειται για έναν τομέα υψηλής προτεραιότητας στην αναπτυξιακή στρατηγική της κυβέρνησης και για αυτό, όπως λέει, προωθείται το πλαίσιο ενίσχυσης των συνεργασιών και των συνεργειών μεταξύ των μονάδων αλλά και της χρηματοδότησης των δραστηριοτήτων αγροδιατροφής.

Ποια θέση κατέχει η προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος στον νέο αναπτυξιακό σχεδιασμό;

Η προστασία του περιβάλλοντος και η βιώσιμη ανάπτυξη είναι θεμελιώδεις προτεραιότητες στον νέο αναπτυξιακό σχεδιασμό της κυβέρνησης μας. Αυτό αποτυπώνεται τόσο στο σχεδιασμό των δράσεων του ΕΣΠΑ 2014-2020 όσο και στον νέο αναπτυξιακό νόμο. Το διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο που προωθούμε δίνει έμφαση σε οικονομικές δραστηριότητες φιλικές προς το περιβάλλον αλλά και σε δράσεις αποκατάστασης και διατήρησης της περιβαλλοντικής ισορροπίας και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των πολιτών. Βασικοί στόχοι μας είναι η αποδοτικότερη αξιοποίηση των πόρων και η πράσινη οικονομία με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Σε αυτό το πλαίσιο ενισχύουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την «κυκλική οικονομία», τα συστήματα της οποίας διατηρούν την προστιθέμενη αξία των προϊόντων για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συγκρατούν τους πόρους εντός της οικονομίας, όταν ένα προϊόν έχει φτάσει στο τέλος του κύκλου ζωής του, και, φυσικά, περιορίζουν τα απόβλητα. Μέρος της ίδιας αντίληψης είναι και η «βιομηχανική συμβίωση», δηλαδή ολοκληρωμένα συστήματα όπου τα απόβλητα ενός κλάδου αξιοποιούνται ως πρώτη ύλη για έναν άλλο κλάδο.

Σ' ένα διεθνές τοπίο εξάντλησης των φυσικών πόρων, ανόδου των τιμών των πρώτων υλών και επαπειλούμενων περιβαλλοντικών καταστροφών, η στροφή προς ένα οικονομικό μοντέλο φιλικό προς το περιβάλλον δεν είναι μόνο επιθυμητή αλλά και αναγκαία.

Ποιες δράσεις προβλέπονται στο ΕΣΠΑ για το περιβάλλον; Θα είναι το 2017 μία χρονιά «πράσινων» αναπτυξιακών παρεμβάσεων που θα συμβάλουν στη παραγωγική ανασυγκρότηση και την τόνωση της εργασίας;

Στον τομέα του περιβάλλοντος έχουν ήδη εγκριθεί δράσεις συνολικού ύψους 660 εκατομμυρίων ευρώ. Το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) που καταρτίσαμε συμπυκνώνει τη ριζικά διαφορετική πολιτική αντίληψη της νέας διακυβέρνησης προς ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων, σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον. Με άξονες προτεραιότητας την αποκέντρωση των δραστηριοτήτων, την ποιοτική και ποσοτική ενίσχυση της ανακύκλωσης με έμφαση στη διαλογή στην πηγή, την κομποστοποίηση και τα «πράσινα» σημεία. Στο πλαίσιο του ΕΣΔΑ υλοποιείται ήδη η δράση ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων προϋπολογισμού 270 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, ολοκληρώνονται οι υποδομές συλλογής και επεξεργασίας αστικών λυμάτων στην Αττική αλλά και σε άλλες περιοχές, ενώ  προβλέπονται και 13 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση ρυπασμένων περιοχών. Τέλος, υπογράψαμε τον Δεκέμβρη, από κοινού με τους Αναπληρωτές Υπουργούς Φάμελλο και Τσιρώνη, την ΚΥΑ για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων των ελαιοτριβείων. Στη λογική της κυκλικής οικονομίας, ένα απόβλητο της ελαιουργίας μετατρέπεται σε πολύτιμο λίπασμα των ελαιώνων και σε πρώτη ύλη για «περιβαλλοντικά έξυπνες» βιομηχανίες.

Εκτός από τα απόβλητα, έχουν ενεργοποιηθεί έργα για την προστασία και διαχείριση των υδατικών πόρων (30 εκατ. ευρώ), τη μείωση των διαρροών ύδρευσης (50 εκατ. ευρώ), την κατασκευή ταμιευτήρων νερού, διυλιστηρίων και εξωτερικών υδραγωγείων και την εφαρμογή συστημάτων αφαλάτωσης σε νησιωτικές και παράκτιες περιοχές. Ακόμη, προβλέπονται 28 εκατ. ευρώ για την προστασία, ανάπτυξη και προβολή δημόσιων τουριστικών κεφαλαίων με ιδιαίτερο περιβαλλοντικό, τουριστικό, πολιτιστικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Το 2017 θα είναι η χρονιά υλοποίησης όλων αυτών των δράσεων, πράγμα που σημαίνει ότι πολύτιμοι πόροι θα πέσουν στην πραγματική οικονομία - και στον τομέα του περιβάλλοντος - δημιουργώντας τις απαραίτητες επενδυτικές ωθήσεις που έχει ανάγκη η χώρα για να μπει σε τροχιά ανάπτυξης και να μειωθεί αποφασιστικά η ανεργία.

Για την εξοικονόμηση ενέργειας θα υπάρξουν παρεμβάσεις;

Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο ενεργοβόρα ενεργειακά συστήματα στην Ευρώπη γεγονός που επιβαρύνει τη χώρα τόσο περιβαλλοντικά όσο και οικονομικά. Στο νέο παραγωγικό μοντέλο που σχεδιάζουμε η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί κεντρική προτεραιότητα. Στοχεύουμε στην όλο και μεγαλύτερη υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αλλά και στη μείωση των ενεργειακών αναγκών και την πιο αποτελεσματική χρήση της ενέργειας.

Σε αυτή την κατεύθυνση ενεργοποιήσαμε το ταμείο «Εξοικονομώ κατ' οίκον ΙΙ», με το οποίο θα χρηματοδοτήσουμε την ενεργειακή απόδοση και αναβάθμιση κατοικιών με χρήση ανανεώσιμων πηγών και την έξυπνη διαχείριση ενέργειας ώστε να μειωθεί η πρωτογενής κατανάλωση. Το νέο πρόγραμμα διαφοροποιείται από το προηγούμενο αφού προβλέπει περισσότερες εισοδηματικές κατηγορίες επιδότησης με μεγαλύτερο επιλέξιμο προϋπολογισμό ανά κατοικία, ενώ η δανειοδότηση από τράπεζες δεν θα είναι υποχρεωτική. Μέσα από το Ταμείο «Εξοικονομώ κατ' οίκον» θα διατεθούν – με τη μορφή επιχορηγήσεων και επιστρεπτέων ενισχύσεων – κοντά στα 300 εκατ. € από το ΕΣΠΑ και θα κινητοποιηθούν συνολικά, με τη μόχλευση που θα επιτευχθεί, περισσότερα από 400 εκατ. € για την πραγματική οικονομία. Οι ωφελούμενοι αναμένεται να προσεγγίσουν τις 40.000 κατοικίες.

Αντίστοιχα το νέο Ταμείο Υποδομών που θα συσταθεί τους πρώτους μήνες του 2017 εστιάζει στην ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων και δημοτικών κτηρίων. Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας των δημοσίων κτηρίων και η παράλληλη μείωση των εκπομπών CO2 μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της χρήσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στις υποδομές του δημόσιου τομέα, η υιοθέτηση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων για ψύξη και θέρμανση χώρων και την παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, καθώς και η εφαρμογή τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας.

Έχετε δηλώσει πολλές φορές στο παρελθόν πως η αγροδιατροφή είναι τομέας υψηλής προτεραιότητας στην αναπτυξιακή στρατηγική της κυβέρνησης. Πώς σκοπεύετε να υπηρετήσετε αυτή την κατεύθυνση;

Πράγματι, η αγροδιατροφή αποτελεί κεντρικό πυλώνα του αναπτυξιακού σχεδιασμού και του νέου παραγωγικού προτύπου που διαμορφώνουμε. Είναι ένας από τους οχτώ τομείς προτεραιότητας στις δράσεις επιχειρηματικότητας του νέου ΕΣΠΑ και ένας από τους δύο μόλις κλάδους για τους οποίους στον νέο αναπτυξιακό νόμο προβλέπονται ειδικές ενισχύσεις (ο άλλος είναι οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών). Ο λόγος είναι απλός: η Ελλάδα διαθέτει όλες εκείνες τις προϋποθέσεις για ν' αναπτύξει μια δυναμική και διεθνώς ανταγωνιστική αγροδιατροφική οικονομία. Η γεωγραφική θέση, το κλίμα, η μεγάλη παράδοση των αγροτών της αλλά και η πληθώρα νέων επιστημόνων και ερευνητών αποτελούν συγκριτικά πλεονεκτήματα που δύσκολα θα τα συναντήσει κανείς σε άλλη χώρα.

Ωστόσο ο κλάδος της αγροδιατροφής πάσχει από χρόνια και δομικά προβλήματα που δεν επιτρέπουν την πλήρη αξιοποίηση αυτών των πλεονεκτημάτων. Ενώ, για παράδειγμα, παράγουμε πολλά και εξαιρετικής ποιότητας γεωργικά προϊόντα δεν διαθέτουμε τις υποδομές εκείνες που θα τα τυποποιήσουν με βάση τα σύγχρονα πρότυπα και θα τα προωθήσουν κατάλληλα στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλο μέρος της αγροτικής μας παραγωγής να εξάγεται ως φθηνή πρώτη ύλη σε ξένες εταιρίες που την μεταπωλούν ύστερα ως προϊόντα ετικέτας σε πολύ υψηλότερες τιμές.

Στόχος μας λοιπόν είναι ν' αντιμετωπίσουμε όλες αυτές τις παθογένειες ώστε ν' απελευθερωθούν οι δυνατότητες του αγροδιατροφικού τομέα. Η προσέγγιση μας είναι ολιστική, ξεκινάει από την αγροτική και κτηνοτροφική μονάδα και φτάνει μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Ενισχύουμε τους άμεσους παραγωγούς, ενθαρρύνουμε την παραγωγή νέων προϊόντων για τα οποία υπάρχει μεγάλη ζήτηση και βελτιώνουμε τις υποδομές. Κυρίως όμως δίνουμε έμφαση εκεί που η χώρα μας υστερεί. Στη δημιουργία δηλαδή ευέλικτων μεταποιητικών μονάδων και στην εμπορική προώθηση των προϊόντων με έξυπνο branding.

Για τον σκοπό αυτό έχουμε αναπτύξει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που απαντά στις ανάγκες χρηματοδότησης και υποστήριξης σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής. Βασική μας μέριμνα είναι η στήριξη των νέων παραγωγών και της επιχειρηματικότητας μέσα και από την ενίσχυση συνεργατικών μορφών καθώς επίσης και η αναμόρφωση των συνεταιρισμών. Να πάψουν να λειτουργούν ως δίκτυα πελατειακής εξυπηρέτησης και να γίνουν πραγματικά στηρίγματα των παραγωγών και των καταναλωτών. Προωθούμε πλαίσιο που θα ενισχύει τις συνεργασίες και τις συνέργειες μεταξύ των μονάδων στα διαφορετικά στάδια της παραγωγής και διάθεσης ενώ στηρίζουμε θεσμικά και με σημαντικούς πόρους την έρευνα και τεχνολογία. Η χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων αγροδιατροφής προβλέπεται τόσο από το νέο ΕΣΠΑ και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το Ταμείο Συνεπενδύσεων (Fund of Funds), από τα καθεστώτα του νέου αναπτυξιακού νόμου, αλλά και από εθνικούς πόρους.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Κάνετε το σχόλιό σας

Ερώτημα ασφαλείας (CAPTCHA) * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.