Ο πιο ψυχρός χειμώνας των τελευταίων ετών

Ο σιβηρικός αντικυκλώνας ήταν κατά βάση το αίτιο του πολύ ψυχρού χειμώνα.

 Στη Βόρεια Ελλάδα και κυρίως στη Δυτική Μακεδονία αλλά και στη Θράκη πολλές περιοχές έμειναν όλο τον Ιανουάριο αλλά και τις πρώτες μέρες του Φεβρουαρίου στην... κατάψυξη. Ενδεικτικά αναφέρεται, ότι στη Φλώρινα ο υδράργυρος έπεσε στους - 24 βαθμούς Κελσίου και στην Πτολεμαΐδα το θερμόμετρο έδειξε -17 βαθμούς Κελσίου..

«Η  έκταση, η ένταση και η χρονική διάρκεια των καιρικών φαινομένων   καθιστούν σπανιότατες τις συνθήκες που έλαβαν  χώρα τον φετινό χειμώνα»    επεσήμανε  ο Θόδωρος Σ. Καρακώστας  καθηγητής- διευθυντής τομέα  Μετεωρολογίας του Α.Π.Θ.

Ο Χειμώνας του 2012 (Δεκέμβριος 2011-Ιανουάριος 2012-Φεβρουάριος 2012) ήταν ο πιο βαρύς (θερμοκρασιακά) χειμώνας των τελευταίων οκτώ (8) ετών, και περίπου παρόμοιος με τον κλιματικό μέσο χειμώνα της κλιματικής περιόδου 1961-1990.

«Συγκριτικά με τα προηγούμενα 8 χρόνια, ο Χειμώνας του 2012 ήταν ο πιο ψυχρός, ίσως και γι’ αυτό έγινε και πιο αισθητός στις μνήμες του κόσμου.  Ο αμέσως πιο ψυχρός χειμώνας της τελευταίας οκταετίας ήταν αυτός του 2006» τόνισε ο κ. Καρακώστας .

Ο χειμώνας του 2012 παρουσίασε κάποιες ιδιαιτερότητες που αξίζει να αναφερθούν, αφού οι χειμωνιάτικοι μήνες παρουσίασαν κάποιες μεγάλες θερμοκρασιακές διαφορές μεταξύ τους.

Από τον  Πίνακα 1 γίνεται φανερό, ότι ο χειμώνας  έχει ένα «θερμό» Δεκέμβριο (κατά περίπου 1.5 οC) και «πολύ ψυχρούς» Ιανουάριο (κατά περίπου 0.5 οC)  και Φεβρουάριο (κατά περίπου 1.5 οC).  Επιπρόσθετα, οι παρατεταμένα χαμηλές θερμοκρασίες του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, και κυρίως η ελάχιστη  τιμή των, γύρω από την οποία περιστρέφονταν  οι τιμές  του 24ωρου, έκαναν ακόμη πιο έντονο το κρύο των δύο τελευταίων μηνών του Χειμώνα του 2012. Θα πρέπει να τονιστεί, ότι το κρύο θα ήταν ακόμη εντονότερο, αν δεν «διορθωνόταν» οι τιμές του μέσου όρου από μια καλοκαιρία κατά τις τελευταίες ημέρες του Φεβρουαρίου.

 

ΠΙΝΑΚΑΣ 1:      Μέσες και ακραίες θερμοκρασίες, συνολική βροχόπτωση και αριθμός ημερών των μηνών του Χειμώνα του 2012, καθώς και η αντίστοιχη κλιματική τιμή της περιόδου 61-90.

    WINTER 12      
ΔΕΚ Tmax Tmin Taver Precipit Prec.Days
Average 13,3 5,0 9,1 52,2 8
Ave.61-90 11,3 4,0 7,5 52,8 13
Διαφορά 2,0 1,0 1,6 -0,6 -5
ΙΑΝ  Tmax Tmin Taver Precipit Prec.Days
Average 9,2 1,3 5,2 24 8
Ave.61-90 9,4 2,0 5,7 35,1 13
Διαφορά -0,2 -0,7 -0,5 -11,1 -5
ΦΕΒ Tmax Tmin Taver Precipit Prec.Days
Average 9,4 2,5 5,9 50,7 12
Ave.61-90 11,3 3,4 7,3 36,2 11
Διαφορά -1,9 -0,9 -1,4 14,5 1
           
           
           

 

Precipit. = βροχόπτωση

 

Prec.days=ημέρες με βροχή
 

 

Τ=θερμοκρασία
 

 

Tmax=Μέγιστηθερμοκρασία
 

 

Tmin=Ελάχιστηθερμοκρασία

 
 

 

Taver = Μέση θερμοκρασία

 

Όσον αφορά στη βροχόπτωση, σε ποσότητα νερού ελάχιστα υπολείπεται ο χειμώνας του 2012 από τον «κλιματικό χειμώνα» (περίοδος αναφοράς: 61-90). Όμως, μεγάλη διαφορά παρουσιάζεται στον αριθμό ημερών με βροχή, που στο τρίμηνο του Χειμώνα του 2012 εμφανίζεται με 9 μέρες λιγότερες του κλιματικού μέσου. Η διαφορά αυτή είναι μεγάλη, που σημαίνει ότι έχουμε την ίδια ποσότητα βροχόπτωσης σε λιγότερο  χρόνο, δηλαδή, πιο έντονα επεισόδια βροχόπτωσης με μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης του νερού από το έδαφος και εμπλουτισμού του υδροφόρου ορίζοντα, αλλά και πιθανότητα πλημμύρας και γενικά καταστροφές. Το μόνο «παρήγορο» από το φετινό Χειμώνα είναι ότι κλιματικά είναι ο μόνος  Χειμώνας των τελευταίων ετών που αγγίζει την περίοδο αναφοράς 61-90, και από πλευράς θερμοκρασίας και από ποσότητα νερού, έστω και με το στατιστικό τρόπο που διαμορφώνονται οι μέσοι όροι.

«Ο σιβηρικός αντικυκλώνας, που είναι ένα μόνιμο σύστημα υψηλών πιέσεων στην περιοχή της Σιβηρίας, ήταν κατά βάση το αίτιο του πολύ ψυχρού Χειμώνα του 2011-2012. Φέτος, κατά τη χειμερινή περίοδο, ο αντικυκλώνας αυτός φάνηκε να είναι ιδιαίτερα ισχυρός και εκτεταμένος κυρίως προς την περιοχή της κεντρικής και νότιας Ευρώπης. Ο αντικυκλώνας ενήργησε ως ένας μηχανισμός μπλοκαρίσματος της κίνησης των αερίων μαζών από δυσμάς, αναγκάζοντας αυτές να κινηθούν πιο νότια. Συγχρόνως, στον αντικυκλώνα, ο άνεμος στροβιλίζεται κατά τη διεύθυνση των δεικτών του ρολογιού, μεταφέροντας έτσι πολύ ψυχρές αέριες μάζες από τη Βόρεια Ευρώπη και τη Σιβηρία προς την κεντρική και νότια Ευρώπη. Αφορμή των εκτεταμένων βροχών και κυρίως χιονοπτώσεων (λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών) στην κεντρική και νότια Ευρώπη απετέλεσε η σχεδόν συνεχής διέλευση βαρομετρικών χαμηλών συστημάτων, ως απόροια των εξαναγκασμένων κινήσεων των αερίων μαζών λόγω του μπλοκαρίσματος, υπό μορφή οικογένειας υφέσεων, στην περιοχή της κεντρικής, νότιας και νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στα βαρομετρικά χαμηλά, ο άνεμος, που λόγω προέλευσης είναι θερμός και υγρός, κινείται κυκλωνικά με διεύθυνση αντίθετη των δεικτών του ρολογιού. Οι περιοχές σύγκλισης των σιβηρικών ψυχρών και ξηρών αερίων μαζών με τις νοτιότερες θερμές και υγρές αέριες μάζες απετέλεσαν περιοχές έντονης κακοκαιρίας, με πολλές βροχές και κυρίως χιονοπτώσεις λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, αλλά και πολύ χαμηλών θερμοκρασιών. Αποτέλεσμα, ήταν να παραλύσουν πολλές περιοχές της κεντρικής και νότιας Ευρώπης από τα κατακρημνίσματα, αλλά και από τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες των σιβηρικών αερίων μαζών.

Η στατικότητα  και διαχρονικότητα του συστήματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στην επέκταση του στάσιμου Σιβηρικού αντικυκλώνα και το εκτεταμένο μπλοκάρισμα της διέλευσης των αερίων μαζών στην περιοχή της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης.

Από Μετεωρολογικής πλευράς η όλη κατάσταση είναι δικαιολογημένη. Σε μικρότερη όμως έκταση και ένταση του Σιβηρικού αντικυκλώνα, θα μπορούσε κανείς να τη θεωρήσει ακόμη και φυσιολογική, διότι συμβαίνει, αλλά όχι συχνά. Όμως, η έκταση, η ένταση και η χρονική διάρκεια των συνοπτικών καταστάσεων καθιστούν τις συνθήκες που έλαβαν χώρα σπανιότατες.

Τα στοιχεία προέρχονται από το Μετεωρολογικο-Κλιματολογικό Σταθμό του Τομέα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Α.Π.Θ. Η επεξεργασία των στοιχείων έχει γίνει από τον υπεύθυνο Μετεωρολόγο κ. Κωνσταντίνο Τυμπανίδη.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!