Ιόνιο: Για πρώτη φορά χαρτογράφηση των ενδιαιτημάτων χελωνών και των απειλών τους από τον άνθρωπο

του Νίκου Αβουκάτου

Το Ίδρυμα Περιβάλλοντος Ιονίων Νήσων υποστήριξε έρευνα την οποία εκπόνησε το Τμήμα Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με στόχο να προωθήσει τη βελτίωση της κατανόησής μας σχετικά με τα ενδιαιτήματα των θαλάσσιων χελωνών και τις απειλές τους στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος. Τα ευρήματα και σύνολο προτάσεων προσαρμοστικής διαχείρισης, όπως προκύπτουν από το έργο, μπορούν να συνδράμουν δραστικά στις υφιστάμενες προσπάθειες διατήρησης ενώ ανοίγουν τον δρόμο για την αναθεώρηση πρακτικών και στρατηγικών προστασίας στην ευρύτερη περιοχή του Ιονίου.

Το έργο ARIANA βελτιώνει τη μέχρι τώρα γνώση μας σχετικά με τη χρήση πελαγικών και ωκεάνιων ενδιαιτημάτων θαλάσσιων χελωνών στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος, παρέχοντας ένα συνεκτικό πλαίσιο για τη διαχείρισή τους. Η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα με Ορίζοντα το 2030 ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι μέχρι το 2030 τα Κράτη Μέλη θα πρέπει να προστατεύσουν το 30% των θαλάσσιων και χερσαίων συστημάτων τους. Το να επισκεφτούμε και να αξιολογήσουμε την οικολογική κατάσταση και αξία για κάθε σημείο των θαλασσών μας είναι πρακτικά αδύνατο. «Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να εκμεταλλευτούμε με τον καλύτερο τρόπο τις νέες τεχνολογίες και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που μας παρέχουν. Έτσι, λοιπόν, στο ARIANA, δεδομένα προερχόμενα από επιτόπιες έρευνες, δορυφορικές καταγραφές και βιβλιογραφικές πηγές αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη οικολογικών μοντέλων χωρικού προσδιορισμού και απεικόνισης των πολύτιμων θαλάσσιων βιότοπων των χελωνών στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος. Η προβλεπτική ικανότητα των μοντέλων αυτών αξιολογείται με την πραγματοποίηση επιπρόσθετων εστιασμένων επιτόπιων εργασιών με τη χρήση μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, οδηγώντας σε σταδιακή βελτιστοποίηση του παραγόμενου αποτελέσματος», είπε στη Greenagenda.gr ο αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, Αντώνης Μαζάρης.

Το έργο ARIANA έκανε το πρώτο βήμα για τη χωρική οριοθέτηση των βασικών περιοχών αναζήτησης τροφής των θαλάσσιων χελώνων στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος. Παράλληλα, αξιοποιώντας ένα σύνολο δεδομένων μεγάλης κλίμακας σχετικά με τη χωρική κατανομή των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, παρήγαγε χωρικά αποκλειστικές εκτίμησης κινδύνου. Η ομάδα του ΑΠΘ ανέπτυξε αθροιστικούς δείκτες πιέσεων επιτρέποντας την ανάδειξη αφανών αλληλεπιδράσεων ανθρώπινων δραστηριοτήτων και θαλάσσιων χελωνών στον θαλάσσιο χώρο του Ιονίου. Συνδυαστικά, συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν δεδομένα εκβρασμών θαλάσσιων χελωνών επιτρέποντας την ανάδειξη χωρο-χρονικών πρότυπων χρήσης του χώρου και των απειλών των θαλασσίων χελωνών.

«Γνωρίζουμε ότι στην περιοχή βρίσκονται σημαντικές παραλίες ωοτοκίας για τις Caretta caretta. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποια περιοχές τροφοληψίας. Αυτό που μάθαμε από το ARIANA είναι ότι τα νερά του Ιονίου φιλοξενούν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους ανήλικα και ενήλικα άτομα χελωνών, θηλυκές αλλά και αρσενικές χελώνες. Δεν είναι τυχαία αυτή η αναφορά, καθώς, σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γνώσεις μας για τις περιοχές ανάπτυξης των ανηλίκων θαλάσσιων χελωνών είναι τρομερά περιορισμένες. Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το φύλο των νεοσσών των θαλάσσιων χελωνών καθορίζεται από τη θερμοκρασία. Η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας κατά τις τελευταίες δεκαετίες οδηγεί σε μεγαλύτερη παράγωγη θηλυκών χελωνών αυξάνοντας τον κίνδυνο τα επόμενα χρονιά να έχουμε ελάχιστους αριθμούς αρσενικών γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την αναπαραγωγική διαδικασία και κατ' επέκταση τη βιωσιμότητα των πληθυσμών. Το ARIANA λοιπόν μας δείχνει ότι το Ιόνιο αποτελεί μια μοναδική παγκοσμίως περιοχή όπου διαβιεί μεγάλος αριθμός αρσενικών χελωνών και η οποία περιλαμβάνει όχι μόνο περιοχές ωοτοκίας και διαδρόμους μετανάστευσης, αλλά και πληθώρα περιοχών ανάπτυξης και τροφοληψίας για όλες τις ηλικιακές κλάσεις θαλάσσιων χελωνών», ανέφερε στη Greenagenda.gr ο κ. Μαζάρης.

Η έννοια της προσαρμοστικής διαχείρισης χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την ανάπτυξη ενός πλαισίου μοντελοποίησης για την παρακολούθηση και αξιολόγηση προτεινόμενων στρατηγικών διατήρησης στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος ενώ το ARIANA ανέπτυξε ένα σύνολο πρωτοκόλλων παρακολούθησης για την ενίσχυση της προσαρμοστικής διαχείρισης με τη χρήση νέων τεχνολογιών.

«Καθώς ο ανταγωνισμός για τη χρήση του θαλάσσιου χώρου αυξάνει, η Ευρωπαϊκή Ένωση, κοιτώνας το μέλλον μέσα από την Πράσινη Συμφωνία, επιδιώκει να διαφυλάξει μοναδικά θαλάσσια οικοσυστήματα. Οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες και Στρατηγικές καθορίζουν τους στόχους και τον τρόπο με τον οποίο αυτό πρέπει να συμβεί, ωστόσο υπάρχουν βασικά εμπόδια που πρέπει να ξεπεράσουμε. Το κύριο από αυτά είναι η διαθεσιμότητα δεδομένων, τα οποία να αποτυπώνουν ποιες περιοχές χρήζουν προστασίας και ρύθμισης δραστηριοτήτων. Αναγνωρίζοντας αυτήν την πρόκληση αλλά και τη μοναδικότητα της φύσης του Ιονίου, το Ιόνιο Περιβαλλοντικό Ίδρυμα προσπαθεί να ενισχύσει τις γνώσεις μας για την περιοχή, ενδυναμώνοντας τις προσπάθειες για προστασία και διατήρησης. Το ΑRIANA αποτελεί έναν καθρέφτη των στόχων και των δράσεων μας προσφέροντας πληροφορίες και δεδομένα που μπορούν να ενισχύουν σημαντικά την προσαρμοσμένη διαχείριση», δήλωσε στη Greenagenda.gr η Βικτόρια Τέρνερ, εκτελεστική διευθύντρια του Ιδρύματος Περιβάλλοντος Ιονίων Νήσων.

Το ARIANA, λοιπόν, επιτυγχάνει για πρώτη φορά τον προσδιορισμό των χωρικά κρίσιμων περιοχών για τη διαχείριση των θαλάσσιων χελωνών στο Ιόνιο Αρχιπέλαγος, παρέχοντας πληθώρα από αξιολογήσεις, στοιχεία υποβάθρου αλλά και θεωρητικά πλαίσια, ενισχύοντας τους στόχους της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα με Ορίζοντα το 2030.

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Αφήστε μια απάντηση