LiMnADs Project: Οι «φύλακες» των ελληνικών αλπικών λιμνών

«Οταν πρωτοανέβηκα στη Δρακόλιμνη της Τύμφης είχα σοκαριστεί από την ομορφιά της. Την πρώτη φορά που την είδα σε φωτογραφία δεν πίστευα πως αυτό το μέρος είναι στην Ελλάδα. Ε, αυτή η αγάπη για το βουνό, το πάθος για την επιστήμη και η αίσθηση πως εάν δεν κάνουμε κάτι και τα αφήσουμε όλα στην τύχη τους τα πράγματα θα πάνε χειρότερα, μας οδήγησαν στη Δρακόλιμνη». Ο Κωνσταντής Αλεξόπουλος είναι ο συντονιστής του LiMnADs Project – Limnological Monitoring & Alpine Datasets ή «Λιμνάδες» στα ελληνικά. Μαζί με ακόμη επτά εθελοντές ανέβηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην αλπική λίμνη του όρους Τύμφη, γνωστή και ως Δρακόλιμνη, σε ύψος 2.050 μέτρων, εγκαινιάζοντας μια πολύτιμη επιστημονική έρευνα.

«Στην Ελλάδα έχουμε πέντε-έξι αλπικές λίμνες, οι οποίες παραμένουν ακόμη ανεξερεύνητες λόγω του δυσπρόσιτου χαρακτήρα τους. Οι αλπικές λίμνες μάς ενδιαφέρουν τόσο πολύ γιατί αποτελούν μια σημαντική αποθήκη νερού στα μεγάλα υψόμετρα, που στηρίζει τα άγρια είδη χλωρίδας και πανίδας που ζουν εκεί. Παράλληλα, οι αλπικές λίμνες της Ελλάδας βρίσκονται σε συνεχή πίεση από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η κτηνοτροφία, αλλά και η κλιματική αλλαγή με τα ολοένα και πιο ζεστά και ξηρά μεσογειακά καλοκαίρια», λέει στην εφημερίδα «Καθημερινή» ο κ. Αλεξόπουλος.

Οπως σημειώνει ο ίδιος, σε πιο βόρειες χώρες «στα αλπικά υψόμετρα υπάρχουν οι παγετώνες που λειτουργούν ως αποθήκες νερού. Εδώ έχουμε αυτές τις πανέμορφες λίμνες, που πρέπει να προστατεύσουμε».

Το LiMnADs Project είναι ένα εθελοντικό πρόγραμμα που βασίζεται στη διάθεση για προσφορά, στη σφαιρική προσέγγιση, στην καινοτομία και με μία έννοια στη… «χειροτεχνία», καθώς κάποια όργανα όπως ο υποβρύχιος σταθμός είναι κατασκευές της ομάδας και συνεργατών. Πρόκειται για μια αποστολή με χαμηλό κόστος, αλλά υψηλούς στόχους, σε μεγάλα υψόμετρα.

«Φύλακες» των αλπικών λιμνών-1
Ο ψηφιακός χάρτης της Δρακόλιμνης της Τύμφης και τα μέλη της πρώτης αποστολής του LiMnADs Project.
«Φύλακες» των αλπικών λιμνών-2

Μετρήσεις και αναλύσεις

Ηδη με την πρώτη τους εξόρμηση οι εθελοντές συνέλεξαν δείγματα νερού για ανάλυση μικροπλαστικών (στην ομάδα υπάρχει υποψήφιος διδάκτορας σχετικός με το αντικείμενο), έγιναν μετρήσεις σχετικά με την κατάσταση της χλωρίδας στην περιφέρεια της λίμνης, δημιουργήθηκε ένας υψηλής ανάλυσης χάρτης της λεκάνης της λίμνης, τοποθετήθηκε μετεωρολογικός σταθμός για καταγραφή ατμοσφαιρικών δεδομένων, όπως επίσης κι ένας υποβρύχιος σταθμός που θα συλλέγει δεδομένα για το νερό της λίμνης (θερμοκρασία, πίεση, αλατότητα, ph, διαλυτό οξυγόνο). Ο σταθμός αυτός είναι μία καινοτομία που αναπτύχθηκε από τους μηχανικούς του LiMnADs Project, με τη συγχρηματοδότηση του Cambridge University Engineering Society και την υποστήριξη της Blue Robotics Inc. και του Trezos Marine.

«Σε δύο μήνες περίπου θα ανέβουμε ξανά, καιρού επιτρέποντος, για να συλλέξουμε τα στοιχεία και να φροντίσουμε τα όργανα. Η δορυφορική μετάδοση ήταν πολύ ακριβή για τα δεδομένα μας», σημειώνει ο κ. Αλεξόπουλος.

Οι «Λιμνάδες» θα έχουν πιλοτική διάρκεια ενός έτους στη Δρακόλιμνη Τύμφης, με φιλοδοξία ανάλογες μελέτες να γίνουν και σε άλλες αλπικές λίμνες της Ελλάδας, όπως αυτή του Σμόλικα, του Γράμμου, οι δίδυμες λίμνες Φλέγκα στη Βάλια Κάλντα. «Απώτερος σκοπός μας είναι η διασφάλιση της προστασίας αυτών των παρθένων, σπάνιων και μαγικών τοπίων για τις επόμενες γενιές. Τα στοιχεία που θα συλλέξουμε θα μας δώσουν μια εικόνα της κατάστασης και των μέτρων που πρέπει να ληφθούν».

Ρωτάμε τον κ. Αλεξόπουλο πώς ήταν το περιβάλλον στην περιοχή της Δρακόλιμνης, όταν ανέβηκαν. «Ευτυχώς ήταν σε καλή κατάσταση, χωρίς ιδιαίτερα σκουπίδια. Λαμβάνουν μέτρα και οι άνθρωποι του φορέα του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου- Αώου», μας απάντησε. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες σε τέτοια υψόμετρα θέλουν ιδιαίτερη προσοχή. Οι «λεπτομέρειες» έχουν σημασία, ειδικά υπό την πίεση της κλιματικής αλλαγής. «Για παράδειγμα, το υψηλό χορτάρι στα λιβάδια γύρω από τη Δρακόλιμνη βοηθάει στην κατακράτηση του χιονιού τον χειμώνα, το οποίο όταν λιώνει την άνοιξη τροφοδοτεί με νερό τη λίμνη και το οικοσύστημα. Εάν όμως κοπάδια φάνε το χορτάρι, τότε το χιόνι μπορεί πιο εύκολα να παρασυρθεί από τον άνεμο σε άλλα σημεία», εξηγεί ο συντονιστής των «Λιμνάδων».

Το LiMnADs Project πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε., που είναι ο φορέας λειτουργίας του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου-Αώου, και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/Meteo.gr.

Πηγή: Εφημερίδα «Καθημερινή»

Αν σας άρεσε το άρθρο, Μοιραστείτε το!

Αφήστε μια απάντηση