του Νίκου Αβουκάτου
Το Δίκτυο Πίνδος αποτελεί μια πρωτοβουλία δεκαπέντε δημάρχων της ορεινής Πίνδου από τη διαπεριφερειακή ζώνη της ορεινής Δυτικής Ελλάδας, Στερεάς Ελλάδας, Ηπείρου και Θεσσαλίας. Μαζί με την «Terra Thessalia», αποσκοπούν στην αναγέννηση των ορεινών κοινοτήτων της Πίνδου, την προσέλκυση και τη διατήρηση πληθυσμού. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί σύστημα υποστήριξης και συνεχούς παρακολούθησης της εγκατάστασης νέων κατοίκων. Η πρωτοβουλία θεωρείται κομβικής σημασίας για την αναβίωση των ορεινών κοινοτήτων, καθώς φιλοδοξεί να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις σε χρόνιες προκλήσεις όπως η ερήμωση, η γήρανση του πληθυσμού και η περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα.
Μιλώντας στη Greenagenda.gr, ο δήμαρχος Αργιθέας και πρόεδρος του Δικτύου Πίνδος, πρόεδρος του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες και αντιπρόεδρος Επιτροπής της Ορεινών Δήμων της ΚΕΔΕ, Ανδρέας Β. Στεργίου, ανέφερε ότι «η πρωτοβουλία του Δικτύου Πίνδος μάς γεμίζει αισιοδοξία, γιατί δεν είναι απλώς ένα ακόμη σχέδιο στα χαρτιά, είναι μια προσπάθεια να ζωντανέψουν τα βουνά μας, να ακουστεί ξανά πολλές ανθρώπινες φωνές στα χωριά της Πίνδου. Μαζί με την Terra Thessalia εργαζόμαστε πάνω σε ένα σχέδιο που στοχεύει στην εγκατάσταση νέων στα χωριά μας, στη δημιουργία δουλειών, στη στήριξη τοπικών παραγωγών και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων του τόπου μας με σύγχρονους τρόπους. Η Πίνδος μπορεί να προχωρήσει μόνο όταν είμαστε όλοι μαζί, όσοι μένουμε εδώ κι όσοι την κουβαλάμε μέσα μας όπου κι αν βρισκόμαστε. Η διασπορά δεν είναι απλώς κομμάτι της ιστορίας μας, είναι η δύναμή μας, η ψυχή που κρατά ζωντανό το όραμα αυτού του τόπου».
Σύμφωνα με τον κ. Στεργίου, τις προσπάθειες στηρίζουν ευαγή ιδρύματα, πρόσωπα που πιστεύουν βαθιά στη σημασία της ορεινής Ελλάδας, αλλά και τη διασπορά, τους κατοίκους της Πίνδου που ζουν μακριά, αλλά δεν έφυγαν ποτέ πραγματικά από εδώ.
«Αυτοί οι άνθρωποι είναι κομμάτι της ψυχής μας. Δεν τους θέλουμε απλώς να παρακολουθούν ή να στηρίζουν από μακριά, τους χρειαζόμαστε μαζί μας, ισότιμα, σαν εταίρους και συνοδοιπόρους σε αυτή την πορεία».
Ο κ. Στεργίου, αναφερόμενος στις δυσκολίες του εγχειρήματος, επισήμανε ότι «ξέρουμε πολύ καλά ότι δεν είναι εύκολο. Δεν έχουμε την αυταπάτη ότι θα ξανακάνουμε τα χωριά μας όπως ήταν πριν τη μεγάλη φυγή των μεταπολεμικών χρόνων. Εκείνη η εποχή έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Αυτό που θέλουμε όμως και πιστεύουμε πως είναι απολύτως εφικτό είναι να σταματήσει η ερήμωση των ορεινών περιοχών και να ξαναρχίσει η ζωή στα βουνά μας, σταδιακά, με σχέδιο, υπομονή και συνέργεια. Στην Ευρώπη βλέπουμε ήδη παραδείγματα που δείχνουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει πράξη. Σε πολλές χώρες, από την Ιταλία μέχρι την Πορτογαλία, άνθρωποι επιστρέφουν στα βουνά και στις μικρές κοινότητες, όπως συμβαίνει κι εδώ στην Πίνδο. Το σημαντικό όμως είναι ότι εκεί οι ίδιοι οι δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες στηρίζουν ενεργά τέτοιες προσπάθειες, προσφέρουν υποδομές, κίνητρα και ένα περιβάλλον που δίνει πραγματικούς λόγους σε κάποιον να επιστρέψει. Αυτό ακριβώς θέλουμε κι εμείς. Να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για να μπορεί κάποιος να μείνει και να προκόψει εδώ, όχι απλώς να μας επισκεφτεί και να φύγει. Αυτή η διεθνής εμπειρία μάς εμπνέει και μας δίνει σιγουριά ότι είμαστε σε σωστό δρόμο. Ήδη, παρ’ ότι βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή, υπάρχει ενδιαφέρον από φορείς και δίκτυα του εξωτερικού να μάθουν περισσότερα για την πρωτοβουλία μας».
Πρόσφατα, το Δίκτυο Πίνδος εντάχθηκε σε ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα με τίτλο «Return to Land», στο οποίο συμμετέχει και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
«Είναι μια σημαντική αναγνώριση που δείχνει ότι η φωνή της Πίνδου αρχίζει να ακούγεται δυνατά και πιο μακριά. Και κάτι τελευταίο: κανείς δεν μπορεί να επιτύχει κάτι τέτοιο μόνος του. Ούτε ένας δήμος ούτε ένα ίδρυμα, ούτε μια ομάδα ανθρώπων. Μόνο όλοι μαζί, οι δήμοι, τα ιδρύματα, η επιστημονική κοινότητα και η διασπορά μας, μπορούμε να αλλάξουμε πραγματικά τη μοίρα των βουνών μας», τόνισε ο κ. Στεργίου.
